പായ്ക്കപ്പലുകളുടെ തണലിലെ ഈണങ്ങൾ

 പായ്ക്കപ്പലുകളുടെ തണലിലെ ഈണങ്ങൾ

അൽറായ അറബിക് പത്രത്തിന്റെ ഈ മാസം ഇറങ്ങിയ മാസികയിൽ (296 പതിപ്പിൽ) പ്രശസ്ത എഴുത്തുകാരി സഹ്‌റ അൽ സയ്യിദിന്റെ "الفن البحري: غناءٌ في ظلال الأشرعة" (കടൽക്കലകൾ: പായ്ക്കപ്പലുകളുടെ തണലിലെ ഈണങ്ങൾ) എന്ന പുസ്തകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള എന്റെ ആസ്വാദനക്കുറിപ്പ് അറബിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

അതിന്റെ മലയാളത്തിലുള്ള ലഘുവിവരണം ഇവിടെ പങ്കുവെക്കുന്നു.

കടൽ ഗൾഫ് ജനതയുടെ ജീവിതത്തിൽ വെറുമൊരു ഉപജീവനമാർഗമായിരുന്നില്ല; അവരുടെ സംസ്കാരത്തിന്റെയും സ്വത്വത്തിന്റെയും കൂട്ടായ ഓർമകളുടെയും അവിഭാജ്യഘടകമായിരുന്നു. കടൽപ്പാട്ടുകളിലും  ആചാരങ്ങളിലും കവിതകളിലും കഥകളിലുമെല്ലാം അതിന്റെ സാന്നിധ്യം ആഴത്തിൽ വേരൂന്നിയിരുന്നു. കാലം എത്ര കടന്നുപോയാലും, തലമുറകളിലൂടെ കൈമാറിവന്ന ഈ പൈതൃകത്തിൽ കടലിന്റെ ശബ്ദവും താളവും ഇന്നും മായാതെ നിലനിൽക്കുന്നു.

ഈ സമുദ്രപൈതൃകത്തിന്റെ ചരിത്രവും സൗന്ദര്യവും ഒരുപോലെ അനാവരണം ചെയ്യുന്ന കൃതിയാണ് സഹ്‌റ അൽ സയ്യിദിന്റെ «الفن البحري: غناءٌ في ظلال الأشرعة». മുത്തുവാരലിന്റെയും നാവികജീവിതത്തിന്റെയും ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു പുസ്തകം എന്നതിലുപരി, ഒരു ജനതയുടെ ജീവിതാനുഭവങ്ങളും വികാരങ്ങളും അധ്വാനവും സ്വപ്നങ്ങളും പാരമ്പര്യങ്ങളും അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന സജീവമായ സാംസ്കാരിക രേഖയാണിത്. ഭൂതകാലത്തെയും വർത്തമാനകാലത്തെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പാലംപോലെ ഈ കൃതി നിലകൊള്ളുന്നു. അതിലൂടെ പൂർവികരുടെ ശബ്ദങ്ങളും ജീവിതകഥകളും പുതിയ തലമുറയിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തുന്നു.

ഒരുകാലത്ത് ഗൾഫിന്റെ കടലാഴങ്ങളിൽ മുത്തുതേടിയിറങ്ങിയവർ അനുഭവിച്ച ജീവിതം കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെയും സാഹസികതയുടെയും പ്രതീക്ഷയുടെയും കഥയായിരുന്നു. കുടുംബങ്ങളിൽനിന്ന് മാസങ്ങളോളം അകന്നുകഴിയുമ്പോഴും, കടലിന്റെ അനിശ്ചിതത്വങ്ങളെയും കൊടുങ്കാറ്റുകളെയും ജീവന് ഭീഷണിയായ സമുദ്രജീവികളെയും നേരിടുമ്പോഴും, അവരുടെ മനസ്സിൽ ഒരു സ്വപ്നമുണ്ടായിരുന്നു അപൂർവമായ ഒരു മുത്ത് സ്വന്തമാക്കുക. ആ മുത്ത് അവരുടെ ജീവിതത്തെയും കുടുംബത്തിന്റെ ഭാവിയെയും മാറ്റിമറിച്ചേക്കാം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മുത്ത് ഒരു വിലയേറിയ രത്നം മാത്രമായിരുന്നില്ല; അതിജീവനത്തിന്റെയും പ്രതീക്ഷയുടെയും ത്യാഗത്തിന്റെയും പ്രതീകമായിരുന്നു.

ഈ ജീവിതാനുഭവങ്ങളെ കൂടുതൽ ഹൃദയസ്പർശിയാക്കുന്നത് കടൽപ്പാട്ടുകളാണ്. വിരഹവും ഭയവും പ്രതീക്ഷയും ആഹ്ലാദവും അധ്വാനത്തിന്റെ താളവുമെല്ലാം അവയിൽ ഇഴചേർന്നിരിക്കുന്നു. ഫജ്‌രി, മുഖ്‌ലൂഫി, ഹദ്ദാദി, അദ്സാനി, ഹസാവി തുടങ്ങിയ പരമ്പരാഗത സംഗീതരൂപങ്ങളിലൂടെ ഗൾഫ് ജനതയുടെ വൈകാരികലോകം ഈ പുസ്തകം നമുക്കു മുന്നിൽ തുറന്നിടുന്നു. 

കപ്പലിൽ നാവികർക്ക് ആവേശവും ആശ്വാസവും പകർന്നിരുന്ന നഹ്ഹാമിന്റെ ശബ്ദം ഈ പൈതൃകത്തിന്റെ ഹൃദയസ്പന്ദനമായിരുന്നു. കഠിനമായ കടൽയാത്രകളിൽ ക്ഷീണിച്ച മനസ്സുകൾക്ക് ആശ്വാസം പകരുകയും കൂട്ടായ്മയുടെ ആത്മാവ് നിലനിർത്തുകയും ചെയ്ത ആ ശബ്ദം, ഒരു ഗായകന്റെ ശബ്ദം മാത്രമായിരുന്നില്ല; കപ്പലിന്റെ ആത്മാവായിരുന്നു.

കടലിന്റെ ആഴങ്ങളിൽ ഒളിഞ്ഞിരുന്ന അപകടങ്ങളും ഈ പുസ്തകം നമ്മെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യന്റെ ധൈര്യവും പ്രകൃതിയുടെ ശക്തിയും തമ്മിലുള്ള നിരന്തരമായ പോരാട്ടമായിരുന്നു മുത്തുവാരൽ ജീവിതം. അപകടകാരികളായ മത്സ്യങ്ങളും സമുദ്രജീവികളും ഏതു നിമിഷവും ജീവന് ഭീഷണിയാകാമായിരുന്നു. കടലിലിറങ്ങിയ പലരും തിരിച്ചെത്തിയില്ല; അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾ പ്രതീക്ഷയും ദുഃഖവും കടബാധ്യതകളും നിറഞ്ഞ ജീവിതവുമായി മുന്നോട്ടുപോയി. അങ്ങനെ ഓരോ മുത്തിനുപിന്നിലും ഒരു മനുഷ്യന്റെ അധ്വാനവും ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷയും ചിലപ്പോൾ ഒരു വലിയ ത്യാഗത്തിന്റെ കഥയും ഒളിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു.

മീയും ഗൈലാനും (مي وغيلان) എന്ന കഥ  ഈ പുസ്തകത്തിൽ ഓര്മിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. യാഥാർഥ്യവും ഭാവനയും ഇഴചേർന്ന ഈ കഥ, പ്രകൃതിയെ നേരിടാനും അതിന്റെ വെല്ലുവിളികൾക്ക് പരിഹാരം കണ്ടെത്താനും മനുഷ്യന്റെ ബുദ്ധിക്കും സർഗാത്മകതയ്ക്കും കഴിയുമെന്ന ആശയത്തെ പ്രതിഫലിക്കുന്നത് ആയിരുന്നു. കടലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജനകീയ വിശ്വാസങ്ങളും കഥകളും അനുഭവങ്ങളും ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ഭാവനാലോകത്തെ എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു എന്നതിലേക്കും ചൂണ്ടുന്ന കഥ ആയിരുന്നു മീ  യുടെയും  ഗീലാന്റേയും. 

 ഈ പുസ്തകം അറബ്-അറബിതര വിദ്യാർഥികൾക്കും അറബ് സംസ്കാരത്തെയും പൈതൃകത്തെയും കുറിച്ച് പഠിക്കുന്ന ഗവേഷകർക്കും ഒരുപോലെ പ്രയോജനപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രധാന സ്രോതസ്സാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. നാടൻ പാട്ടുകൾ, കവിതകൾ, ആചാരങ്ങൾ, അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ, സമുദ്രജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചരിത്രവസ്തുതകൾ എന്നിവയിലൂടെ ഒരു ജനതയുടെ സാംസ്കാരിക സ്വത്വത്തെ അടുത്തറിയാനും ഈ പുസ്തകം  സഹായിക്കുന്നു. 

ഭാഷയുടെ അതിരുകൾക്കപ്പുറം ഈ അറിവുകൾ കൂടുതൽ വായനക്കാരിലേക്ക് എത്തേണ്ടതുണ്ട്. അതിനാൽ, ഈ കൃതി മറ്റു ഭാഷകളിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുന്നത് അറബ് സമുദ്രപൈതൃകത്തെ ആഗോളതലത്തിൽ പരിചയപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല.

ഈ പൈതൃകത്തിന്റെ സജീവസാന്നിധ്യം നേരിട്ടനുഭവിക്കാൻ എനിക്ക് അവസരം ലഭിച്ച ഒരു സന്ദർഭമുണ്ട്. ഒരിക്കൽ ഞാൻ കത്താറ പരമ്പരാഗത ധൗ ഫെസ്റ്റിവൽ  സന്ദർശിച്ചു. അവിടെ പഴയകാലത്ത് മുത്തുതേടിയിറങ്ങിയവർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന നിരവധി സമുദ്രോപകരണങ്ങൾ കാണാനും ഹൃദയത്തെ സ്പർശിക്കുന്ന കടൽപ്പാട്ടുകൾ കേൾക്കാനും കഴിഞ്ഞു. പുസ്തകത്തിന്റെ താളുകളിൽ വായിച്ചറിഞ്ഞ ചരിത്രവും പാരമ്പര്യവും എന്റെ കൺമുന്നിൽ ജീവൻവെച്ച് നിൽക്കുന്നതുപോലെയായിരുന്നു ആ അനുഭവം. ആ കാഴ്ചകളും ശബ്ദങ്ങളും കഴിഞ്ഞുപോയ ഒരു കാലത്തിന്റെ ഓർമപ്പെടുത്തലുകൾ മാത്രമായിരുന്നില്ല, ഒരു ജനതയുടെ അധ്വാനത്തിന്റെയും അതിജീവനത്തിന്റെയും സാംസ്കാരിക സ്വത്വത്തിന്റെയും സാക്ഷ്യങ്ങളായിരുന്നു. ഖത്തറിന്റെയും ഗൾഫ് മേഖലയുടെയും സംസ്കാരത്തിൽ ഈ പൈതൃകം ഇന്നും ജീവിക്കുന്ന ഒരു ഓർമയായി നിലനിൽക്കുന്നു എന്ന തിരിച്ചറിവ് ആ സന്ദർശനത്തെ എനിക്ക് കൂടുതൽ അർഥവത്താക്കി.

ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ താളുകളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, ഗൾഫിന്റെ കടലാഴങ്ങളിൽനിന്ന് മുത്തുതേടിയിറങ്ങിയവർ വീണ്ടെടുത്ത അമൂല്യ മുത്തുകളെപ്പോലെ വിലപ്പെട്ട നിരവധി അനുഭവങ്ങളും അറിവുകളും നമുക്ക് കണ്ടെത്താനാകും. ഓരോ പേജും ഒരു കാലത്തിന്റെ ഓർമകൾ പേറുന്നു; ഓരോ കഥയ്ക്കു പിന്നിലും പൂർവികരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ നേർചിത്രം തെളിയുന്നു. ഓരോ കടൽപ്പാട്ടും ഇന്നും തിരമാലകൾക്കിടയിൽ മുഴങ്ങുന്നതുപോലെ അനുഭവപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ വായന കേവലം അറിവുനേടാനുള്ള പ്രവൃത്തിയല്ലാതായി, മറന്നുപോയ ഒരു കാലത്തിന്റെ ശബ്ദങ്ങളും വികാരങ്ങളും വീണ്ടെടുക്കുന്ന അനുഭവമായി മാറുന്നു.

ഒടുവിൽ, ഈ പുസ്തകത്തിൽ നാം കടലിനെക്കുറിച്ച് വായിക്കുക മാത്രമല്ല ചെയ്യുന്നത്; അതിന്റെ ശബ്ദം കേൾക്കുകയും ഉപ്പിന്റെ ഗന്ധം അനുഭവിക്കുകയും തിരമാലകൾക്കൊപ്പം അതിന്റെ ഓർമകളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആ യാത്രയുടെ അവസാനം ചരിത്രത്തിന്റെയും അനുഭവങ്ങളുടെയും പൈതൃകത്തിന്റെയും അമൂല്യ മുത്തുകളുമായാണ് നാം മടങ്ങിയെത്തുന്നത്. കടലിന്റെ ആഴങ്ങളിൽനിന്ന് മുത്തുകൾ വീണ്ടെടുത്ത കടലിന്റെ മക്കളെപ്പോലെ, ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ താളുകൾക്കിടയിൽനിന്ന് ഒരു ജനതയുടെ സംസ്കാരവും ജീവിതവും ഓർമകളും നാം വീണ്ടെടുക്കുന്നു.

ഈ കൃതി നമ്മെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നത് ഒരു വലിയ സത്യമാണ്, കടൽ തിരികെ കൊണ്ടുപോകുന്നത് മനുഷ്യന്റെ അധ്വാനത്തെയും സ്വപ്നങ്ങളെയും മാത്രമല്ല; അതിന്റെ തിരമാലകൾക്കിടയിൽ ഒരു ജനതയുടെ ചരിത്രവും സംസ്കാരവും പാട്ടുകളും തലമുറകളുടെ ഓർമകളും ഇന്നും ജീവിക്കുന്നു.

സ്നേഹത്തിന്റെ പൂവാടികൾ തേടി ഒരു റാന്തലുമായി...

 സ്നേഹത്തിന്റെ പൂവാടികൾ തേടി ഒരു റാന്തലുമായി...

ചില വേദനകൾ കണ്ണുനീരായി പുറത്തുവരും. ചിലത് ഒരു നിശ്വാസമായി മാത്രം അവശേഷിക്കും. എന്നാൽ ചില വേദനകളുണ്ട്  അവയ്ക്ക് കണ്ണീരിന്റെ ഭാഷയില്ല, വാക്കുകളുടെ രൂപമില്ല. കാലം കടന്നുപോയാലും അവ ഹൃദയത്തിന്റെ ഏതോ കോണിൽ നിശ്ശബ്ദമായി ജീവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും. ഒരുപക്ഷേ, മനുഷ്യഹൃദയത്തിന്റെ ഏറ്റവും ആഴമുള്ള വികാരങ്ങൾ വാക്കുകൾക്കപ്പുറം ജീവിക്കുന്നത് അങ്ങനെയായിരിക്കാം.

ഖലീൽ ജിബ്രാന്റെ ഒടിഞ്ഞ  ചിറകുകൾ (broken  wings )  എന്ന കൃതി സൽ‍മ കറാമ എന്ന കഥാ പാത്രത്തിലൂടെ നമ്മെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നത് അത്തരമൊരു വേദനയെയാണ്  സ്നേഹിച്ചിട്ടും സ്വന്തമാക്കാൻ കഴിയാത്തതിന്റെ വേദന. സമൂഹത്തിന്റെ ചട്ടങ്ങളും അധികാരവും വിധിയുടെ ക്രൂരതയും ചേർന്ന് തകർത്തുകളയുന്ന ഒരു പ്രണയത്തിന്റെ കഥയിലൂടെ ജിബ്രാൻ നമ്മോട് പറയുന്നത് സ്നേഹത്തിന്റെ സൗന്ദര്യത്തെക്കുറിച്ചു മാത്രമല്ല, സ്നേഹിക്കാൻ കഴിയാത്തവിധം മനുഷ്യനെ നിസ്സഹായനാക്കുന്ന സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുകൂടിയാണ്. ചില ബന്ധങ്ങൾ ജീവിതത്തിൽ പൂവണിയില്ലെങ്കിലും അവ അവശേഷിപ്പിക്കുന്ന വികാരങ്ങൾ കാലത്തെ അതിജീവിക്കുന്നു. മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ ആഴം അളക്കാൻ അവിടെയാണ് നാം സ്നേഹത്തിന്റെ അർഥം തിരയേണ്ടത്.

വിക്ടർ ഹ്യൂഗോയുടെ പാവങ്ങൾ എന്ന നോവലും നമ്മെ മറ്റൊരു മനുഷ്യഹൃദയത്തിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നു. സമൂഹം കുറ്റവാളിയായി മുദ്രകുത്തിയ ജീൻ വാൽജീൻ എന്ന മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഒരു ബിഷപ്പിന്റെ കാരുണ്യം സൃഷ്ടിക്കുന്ന മാറ്റം എത്ര വലുതാണ്! എല്ലാവരും അയാളുടെ തെറ്റുകൾ മാത്രം കാണുമ്പോൾ ഒരാൾ അയാളിലെ മനുഷ്യനെ കാണുന്നു. മറ്റുള്ളവർ അയാളെ വിധിക്കുമ്പോൾ ഒരാൾ അയാളുടെ വേദന തിരിച്ചറിയുന്നു. ആ ഒരു കരുണയാണ് അയാളുടെ ജീവിതത്തിന് പുതിയൊരു അർഥം നൽകുന്നത്.

അന്റ്വാൻ ദെ സാങ്‌ത്-എക്സ്യൂപെറിയുടെ കൊച്ചുരാജകുമാരൻ (The Little Prince ) എന്ന കൃതിയും ഇതേ സത്യത്തിലേക്കാണ് നമ്മെ നയിക്കുന്നത്, ഹൃദയംകൊണ്ടു മാത്രമേ ശരിയായി കാണാൻ കഴിയൂ  ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പലതും കണ്ണുകൾക്ക് അദൃശ്യമാണ്. 

പുറംരൂപങ്ങൾക്കപ്പുറം മനുഷ്യനെ കാണാനും വാക്കുകൾക്കപ്പുറം അവന്റെ നിശ്ശബ്ദത കേൾക്കാനും കഴിയുമ്പോഴാണ് യഥാർഥ ബന്ധങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നത്. ഒരാൾ ചിരിക്കുന്നതുകൊണ്ട് അയാളുടെ ഉള്ളിൽ വേദനയില്ലെന്ന് നമുക്ക് പറയാനാവില്ല. ഒരാൾ നിശ്ശബ്ദനായിരിക്കുന്നതുകൊണ്ട് അയാൾക്ക് പറയാനൊന്നുമില്ലെന്നും കരുതാനാവില്ല. ചിലപ്പോൾ ഒരു മനുഷ്യന് ഏറ്റവും ആവശ്യമുള്ളത് ഉപദേശമല്ല, അയാളെ മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന മറ്റൊരു ഹൃദയമാണ്.

ഖലീൽ ജിബ്രാന്റെ പ്രവാചകൻ എന്ന കൃതിയും സ്നേഹത്തിന്റെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് നമ്മെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നു. സ്നേഹത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കാൻ നമുക്ക് എളുപ്പമാണ്. സ്നേഹത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതാനും പാടാനും നമുക്ക് കഴിയും. എന്നാൽ സ്നേഹത്തെ ജീവിതത്തിൽ പകർത്തുക അത്ര എളുപ്പമല്ല. സ്നേഹം ഒരു മനോഹരമായ വാക്കിൽ ഒതുങ്ങേണ്ടതല്ല, അത് നമ്മുടെ പെരുമാറ്റത്തിലും സമീപനത്തിലും മറ്റുള്ളവരോടുള്ള കരുതലിലും തെളിയേണ്ടതാണ്. സ്നേഹത്തെക്കുറിച്ച് ആയിരം വാക്കുകൾ പറയുന്നതിനേക്കാൾ, വേദനിക്കുന്ന ഒരാളുടെ അരികിൽ നിശ്ശബ്ദമായി ഇരിക്കാൻ കഴിയുന്നതാവാം അതിന്റെ ഏറ്റവും സുന്ദരമായ ആവിഷ്കാരം.

ഇന്ന് നാം ജീവിക്കുന്ന ലോകത്തേക്ക് ഒന്നു നോക്കൂ. സ്നേഹത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നവർ ഏറെയാണ്. ബന്ധങ്ങളെക്കുറിച്ച് എഴുതുന്നവരും സ്നേഹത്തിന്റെ മഹത്വം പാടുന്നവരും കുറവല്ല. എന്നിട്ടും മനുഷ്യർക്കിടയിൽ അകൽച്ചകൾ വർധിക്കുന്നു. യുദ്ധങ്ങളും വിദ്വേഷങ്ങളും ക്രൂരതകളും മനുഷ്യജീവിതങ്ങളെ തകർക്കുന്നു. അധികാരത്തിനും സ്വാർഥതയ്ക്കും പ്രതികാരത്തിനും വേണ്ടി മനുഷ്യർ പരസ്പരം മുറിവേൽപ്പിക്കുന്നു. മറ്റൊരാളുടെ വേദന സ്വന്തം വേദനയായി അനുഭവിക്കാൻ കഴിയാത്തവിധം നമ്മുടെ ഹൃദയങ്ങൾ ചിലപ്പോഴെങ്കിലും കഠിനമാകുന്നു.

അങ്ങനെയൊരു കാലത്ത് മനുഷ്യനെ (സ്നേഹത്തെ) അന്വേഷിച്ച് ഒരു റാന്തലുമായി തെരുവിലിറങ്ങിയ ഡയോജനീസിനെ ഓർത്തുപോകുന്നു. പകൽവെളിച്ചത്തിൽ റാന്തലുമായി മനുഷ്യനെ തിരഞ്ഞുനടന്ന ആ പുരാതന ഗ്രീക്ക് ചിന്തകന്റെ കഥയ്ക്ക് ഇന്നും ഒരു പ്രതീകാത്മക പ്രസക്തിയുണ്ട്. മനുഷ്യർ നിറഞ്ഞ ലോകത്ത് യഥാർഥ മനുഷ്യനെ തിരയേണ്ടിവരുന്ന അവസ്ഥ! സ്നേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾക്ക് ഒരു കുറവുമില്ലാത്ത കാലത്ത് യഥാർഥ സ്നേഹം കണ്ടെത്താൻ നമുക്ക് ഒരു റാന്തൽ വേണ്ടിവരുന്നില്ലേ? ചുറ്റും മനുഷ്യരുണ്ടായിട്ടും മനുഷ്യസ്നേഹം തേടി നാം അലയേണ്ടിവരുന്നില്ലേ?

സ്നേഹം എന്നത് ഒരാളെ സ്വന്തമാക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം മാത്രമല്ല; അയാളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ അംഗീകരിക്കാനും അയാളുടെ വേദനയെ മാനിക്കാനും അയാളുടെ നിലനിൽപ്പിനെ ആദരിക്കാനും കഴിയുന്ന വിശാലമായൊരു മനോഭാവമാണ്. നമുക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവരോടു മാത്രം സ്നേഹം കാണിക്കുന്നതിൽ വലിയ അത്ഭുതമില്ല. നമ്മിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ചിന്തിക്കുന്നവരോടും നമ്മെ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയാത്തവരോടും ജീവിതത്തിൽ പരാജയപ്പെട്ടവരോടും സമൂഹം അകറ്റിനിർത്തുന്നവരോടും കരുണ കാണിക്കാൻ കഴിയുമ്പോഴാണ് സ്നേഹത്തിന്റെ യഥാർഥ ആഴം വെളിപ്പെടുന്നത്.

സാഹിത്യത്തിന് യുദ്ധങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കാൻ എല്ലായ്പ്പോഴും കഴിഞ്ഞെന്നുവരില്ല. ക്രൂരതകൾക്ക് ഉടനടി അറുതിവരുത്താനും അതിന് കഴിഞ്ഞെന്നുവരില്ല. എന്നാൽ ക്രൂരതയെ സ്വാഭാവികമായി അംഗീകരിക്കാതിരിക്കാനുള്ള മനസ്സ് മനുഷ്യനിൽ വളർത്താൻ സാഹിത്യത്തിനു കഴിയും. അപരന്റെ വേദന തിരിച്ചറിയാനുള്ള കണ്ണുകൾ നൽകാനും അപരിചിതന്റെ കണ്ണീരിൽ സ്വന്തം മനുഷ്യത്തം കണ്ടെത്താനും അതിനു കഴിയും. ലോകത്തെ മാറ്റിമറിക്കുന്ന വലിയ വിപ്ലവങ്ങൾ ചിലപ്പോൾ മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിൽ ആരംഭിക്കുന്ന ചെറിയ മാറ്റങ്ങളിൽനിന്നാണ് പിറക്കുന്നത്. ആ മാറ്റത്തിന് വിത്തുപാകുന്നവയാണ് ഹൃദയത്തെ സ്പർശിക്കുന്ന ചില പുസ്തകങ്ങൾ.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ നിരന്തരവായനയുടെ പ്രാധാന്യം നാം തിരിച്ചറിയണം. വായന അറിവ് സമ്പാദിക്കാനുള്ള ഒരു മാർഗം മാത്രമല്ല  നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ മറ്റൊരു മനുഷ്യനുവേണ്ടി ഇടം സൃഷ്ടിക്കുന്ന അനുഭവം കൂടിയാണ്. ഒരു നല്ല നോവൽ വായിക്കുമ്പോൾ നാം മറ്റൊരാളുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. അയാളുടെ സന്തോഷങ്ങളിൽ സന്തോഷിക്കുകയും അയാളുടെ വേദനകളിൽ അസ്വസ്ഥരാവുകയും ചെയ്യുന്നു. സ്വന്തം ജീവിതത്തിന്റെ പരിമിതികൾക്കപ്പുറം ലോകത്തെ കാണാൻ പഠിക്കുന്നു. നമ്മൾ ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത മനുഷ്യരുടെ കണ്ണീരിനുപോലും നമ്മുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഇടം ലഭിക്കുന്നു. അങ്ങനെയാണ് വായന മനുഷ്യനെ കൂടുതൽ സഹാനുഭൂതിയുള്ളവനാക്കുന്നത്.

പുതിയ കാലം പുതിയ ചിന്തകൾക്കും പുതിയ എഴുത്തുകൾക്കും വഴിയൊരുക്കുന്നുണ്ട്. ഓരോ കാലത്തും പുതിയ ആശയങ്ങളും പുതിയ ആവിഷ്കാരങ്ങളും ജനിക്കുന്നു. അവയെല്ലാം സാഹിത്യലോകത്തെ സമ്പന്നമാക്കുന്നു. എന്നാൽ കാലങ്ങൾ മാറിയിട്ടും ചില കൃതികൾ നമ്മുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽനിന്ന് മാഞ്ഞുപോകുന്നില്ല. ഖലീൽ ജിബ്രാന്റെ ഒടിഞ്ഞ  ചിറകുകളും, പ്രവാചകനും, വിക്ടർ ഹ്യൂഗോയുടെ പാവങ്ങളും, അന്റ്വാൻ ദെ സാങ്‌ത്-എക്സ്യൂപെറിയുടെ (The Little Prince )നും ഇന്നും വായിക്കപ്പെടുന്നത് അവയുടെ കാലാതീതമായ മാനുഷിക ഉള്ളടക്കം കൊണ്ടാണ്. അവയിലെ കഥാപാത്രങ്ങളും സംഘർഷങ്ങളും വികാരങ്ങളും നമ്മിൽ ഉണർത്തുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ ഇന്നും പ്രസക്തമാണ്. കാലം മാറിയാലും മനുഷ്യഹൃദയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന വികാരങ്ങൾ പൂർണമായി മാറുന്നില്ല എന്നതിന്റെ തെളിവുകൂടിയാണത്.

ഈ കൃതികൾ വീണ്ടും വീണ്ടും വായിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്. കാരണം ഓരോ വായനയിലും നാം കണ്ടെത്തുന്നത് പുസ്തകത്തിലെ പഴയ വാക്കുകൾ മാത്രമല്ല, ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ നമ്മിൽ സൃഷ്ടിച്ച പുതിയ അർഥങ്ങൾ കൂടിയാണ്. ചെറുപ്പത്തിൽ വായിച്ച ഒരു വരി വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം മറ്റൊരു അർഥത്തിൽ നമ്മുടെ ഹൃദയത്തെ സ്പർശിച്ചേക്കാം. ഒരിക്കൽ വെറുമൊരു പ്രണയകഥയായി തോന്നിയ കൃതി പിന്നീട് സമൂഹത്തിന്റെ അനീതിയെക്കുറിച്ചുള്ള ശക്തമായ ചോദ്യമായി മാറിയേക്കാം. ഒരിക്കൽ ഒരു കഥാപാത്രത്തിന്റെ കണ്ണീരിൽ കണ്ട വേദന, മറ്റൊരാളുടെ ജീവിതാനുഭവത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ നമ്മുടെ സ്വന്തം വേദനയായി മാറിയേക്കാം. ഇതാണ് മഹത്തായ സാഹിത്യത്തിന്റെ അത്ഭുതം.

സ്നേഹത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതുമ്പോൾ നാം മറക്കരുതാത്ത ഒരു കാര്യമുണ്ട്, സ്നേഹം മനുഷ്യർക്കിടയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്ന ഒരു വികാരമല്ല, മനുഷ്യനെ മനുഷ്യനാക്കുന്ന അടിസ്ഥാന മൂല്യമാണ്. അത് നമ്മുടെ വീടുകളിൽനിന്ന് ആരംഭിക്കണം, കുടുംബബന്ധങ്ങളിൽ വളരണം, സൗഹൃദങ്ങളിൽ തെളിയണം, സമൂഹത്തിലേക്ക് വ്യാപിക്കണം. അപരന്റെ വേദനയിൽ മുഖംതിരിക്കാതിരിക്കാനും തെറ്റുചെയ്ത ഒരാൾക്ക് തിരുത്താനുള്ള അവസരം നൽകാനും ഏകാന്തത അനുഭവിക്കുന്ന ഒരാളുടെ അരികിൽ നിൽക്കാനും നമുക്ക് കഴിയണം. ലോകത്തിന് ഇന്ന് ഏറ്റവും ആവശ്യമുള്ളത് സ്നേഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ മുദ്രാവാക്യങ്ങളല്ല; സ്നേഹത്തെ ജീവിതത്തിൽ സാക്ഷാത്കരിക്കുന്ന കൂടുതൽ മനുഷ്യരാണ്.

ഒടുവിൽ, ആ റാന്തലുമായി തെരുവിലിറങ്ങിയ ഡയോജനീസിന്റെ കഥയിലേക്ക് നമുക്ക് ഒരിക്കൽക്കൂടി മടങ്ങാം. അദ്ദേഹം അന്വേഷിച്ച മനുഷ്യനെ നാം എവിടെയാണ് കണ്ടെത്തുക? പുസ്തകങ്ങളുടെ താളുകളിലോ, കവിതകളുടെ വരികളിലോ, നോവലുകളിലെ കഥാപാത്രങ്ങളിലോ മാത്രമാണോ അയാൾ ജീവിക്കുന്നത്? അല്ല. നമ്മെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള മനുഷ്യരിൽ, അവരുടെ നിശ്ശബ്ദമായ വേദനകളിൽ, പറയാതെ പോയ ആഗ്രഹങ്ങളിൽ, പ്രതീക്ഷയോടെ നീട്ടുന്ന കൈകളിൽ നാം ആ മനുഷ്യനെ കണ്ടെത്തണം.

സാഹിത്യം നമുക്ക് ഒരു റാന്തൽ തന്നേക്കാം. എന്നാൽ ആ വെളിച്ചത്തിൽ മറ്റുള്ളവരെ കാണാൻ തയ്യാറാകേണ്ടത് നമ്മളാണ്. എഴുത്തുകാർ സ്നേഹത്തിന്റെ പൂവാടികൾ വാക്കുകൾകൊണ്ട് ഒരുക്കുമ്പോൾ, അവിടെ പൂക്കൾ വിരിയിക്കേണ്ടത് നമ്മുടെ പ്രവൃത്തികളിലൂടെയാണ്. പുസ്തകങ്ങൾ നമ്മെ കരുണ പഠിപ്പിക്കുമ്പോൾ, ആ കരുണ ജീവിതത്തിൽ പകർത്തേണ്ടത് നമ്മുടെ ഉത്തരവാദിത്വമാണ്.

കാരണം, ഒടുവിൽ മനുഷ്യജീവിതത്തിൽ ഏറ്റവും വിലപ്പെട്ടത് നാം എത്ര പുസ്തകങ്ങൾ വായിച്ചു എന്നതല്ല, അവ വായിച്ചതിലൂടെ നാം എത്രത്തോളം മനുഷ്യരായി എന്നതാണ്. എത്ര മനോഹരമായി സ്നേഹത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചു എന്നതല്ല, നമ്മുടെ സാന്നിധ്യംകൊണ്ട് എത്ര ഹൃദയങ്ങൾക്ക് ആശ്വാസം നൽകാൻ കഴിഞ്ഞു എന്നതാണ്.

സ്നേഹത്തെ അന്വേഷിച്ച് ഒരു റാന്തലുമായി നാം ഓരോരുത്തരും ഇറങ്ങേണ്ട കാലമാണിത്. ഇരുട്ടിനെക്കുറിച്ച് പരാതിപ്പെടുന്നതിനുപകരം ഒരു ചെറിയ വെളിച്ചമെങ്കിലും പകരാൻ നമുക്ക് കഴിയട്ടെ. കാരണം, ലോകത്തെ മുഴുവൻ പ്രകാശിപ്പിക്കാൻ നമുക്ക് കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും, ഒരു മനുഷ്യന്റെ ഇരുട്ടിൽ വെളിച്ചമാകാൻ നമുക്ക് കഴിഞ്ഞേക്കാം. ഒരുപക്ഷേ, യഥാർഥ സ്നേഹത്തിന്റെ തുടക്കം അവിടെനിന്നായിരിക്കും.

ക്റാബിയിലേക്കൊരു യാത്ര

 ക്റാബിയിലേക്കൊരു യാത്ര 

തായ്‌ലാൻഡിലേക്ക് ഒരു ചെറുയാത്ര നടത്താൻ കഴിഞ്ഞു.  മനസ്സിൽ ഏറെക്കാലം മായാതെ നിൽക്കുന്ന നിരവധി അനുഭവങ്ങൾ സമ്മാനിച്ച യാത്രയായിരുന്നു അത്.

തായ്‌ലാൻഡിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തുള്ള ക്രാബി, സഞ്ചാരികളെ വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന അതിമനോഹരമായ പ്രകൃതിയുടെ ഒരു വിസ്മയലോകമാണ്. അവിടെയെത്തിയപ്പോൾ ആദ്യം മനസ്സിൽ പതിഞ്ഞത് കടൽജലത്തിന്റെ നിറമായിരുന്നു. സ്ഫടികം പോലെ തെളിഞ്ഞ നീലനിറം കണ്ണുകൾക്ക് നൽകുന്ന കുളിർമ പറഞ്ഞറിയിക്കാനാവാത്തതാണ്. കടലിൽ തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്ന പച്ചപ്പണിഞ്ഞ കൂറ്റൻ പാറക്കെട്ടുകളും, അവയ്ക്കിടയിലൂടെ നീങ്ങുന്ന ചെറുബോട്ടുകളും, ദൂരെ ദൂരെ പരന്നുകിടക്കുന്ന ദ്വീപുകളും ചേർന്ന് വരച്ചുകാട്ടുന്ന കാഴ്ച അതിമനോഹരമായിരുന്നു.

ആ നീലക്കടലിലൂടെ ബോട്ടിൽ ദ്വീപുകൾക്കിടയിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച് ഞങ്ങൾ പതിനാലു  ദ്വീപുകൾ സന്ദർശിച്ചു. ഓരോ ദ്വീപിനും ഓരോ ഭാവമായിരുന്നു. യാത്രയ്ക്കിടയിൽ കണ്ട അസ്തമയസൂര്യനും സന്ധ്യയുടെ ആകാശവും ആ കാഴ്ചകളെ വീണ്ടും മറ്റൊരു ലോകമാക്കി മാറ്റി. സൂര്യൻ ചക്രവാളത്തിലേക്ക് പതിയെ മറയുമ്പോൾ ആകാശത്ത് പടർന്ന നിറങ്ങൾ വാക്കുകൾകൊണ്ട് വിവരിക്കാനാവാത്തതായിരുന്നു. ഇത്രയും ചായം പൂശിയതുപോലെ മനോഹരമായ ഒരു ആകാശം അതിന് മുമ്പ് കണ്ടിട്ടുണ്ടോ എന്ന് തന്നെ ഓർത്തുപോയി.

ഇടയ്ക്കിടെ പെയ്തിറങ്ങിയ മഴയിൽ നനഞ്ഞതും, തനതായ രുചികളുള്ള ഭക്ഷണം ആസ്വദിച്ചതും, നാട്ടുകാരുടെ ഊഷ്മളമായ ആതിഥ്യമര്യാദ അനുഭവിച്ചതുമെല്ലാം യാത്രയുടെ മനോഹരമായ ഓർമ്മകളായി. സ്നോർക്കലിങ്ങിനിടെ കടലിന്റെ അടിത്തട്ടിലെ മറ്റൊരു ലോകം നേരിൽ കാണാനും, പവിഴപ്പുറ്റുകൾക്കിടയിലൂടെ പല വർണങ്ങളിലുള്ള മത്സ്യങ്ങൾ നീന്തുന്നത് ആസ്വദിക്കാനും കഴിഞ്ഞത് മറക്കാനാവാത്ത അനുഭവമായിരുന്നു.

എന്നാൽ ആ യാത്രയിലെ ഏറ്റവും മാന്ത്രികമായ അനുഭവങ്ങളിലൊന്ന് ബയോലുമിനസെൻസിന്റെ (Bioluminescence) അത്ഭുതക്കാഴ്ചയായിരുന്നു. ഇരുണ്ട കടലിൽ വെള്ളത്തെ ഒന്നു തൊടുമ്പോഴേക്കും നീലനിറത്തിലുള്ള പ്രകാശം തിരമാലകളിൽ പടരുകയും, മിന്നാമിനുങ്ങുകളെപ്പോലെ എണ്ണമറ്റ ചെറു പ്രകാശകണങ്ങൾ വെള്ളത്തിനുള്ളിൽ തിളങ്ങുകയും ചെയ്തു. കൈവിരലുകൾ വെള്ളത്തിൽ ചലിപ്പിക്കുമ്പോൾ പോലും ആ നീലവെളിച്ചം കൂടെ ഒഴുകിയെത്തുന്നതുപോലെ തോന്നി. ഇരുട്ടിന്റെ നടുവിൽ കടൽ തന്നെ സ്വന്തം വെളിച്ചത്തിൽ തിളങ്ങുന്നതുപോലെ തോന്നിയ ആ കാഴ്ച, പ്രകൃതി ഒരുക്കിയ ഒരു അപൂർവ മായാജാലം തന്നെയായിരുന്നു. യാത്രയുടെ ഓർമ്മകളിൽ എന്നും മായാതെ നിൽക്കുന്ന ഒരു മാന്ത്രിക നിമിഷം.

യാത്രയുടെ മറ്റൊരു ആവേശകരമായ അനുഭവം വിശാലമായ കായലിലൂടെ നടത്തിയ കയാക്കിങ്ങായിരുന്നു. ചുറ്റുമുള്ള പച്ചപ്പും ഉയർന്നുനിൽക്കുന്ന പാറക്കെട്ടുകളും നിശ്ശബ്ദമായ ജലാശയവും ചേർന്ന് ആ യാത്രയ്ക്ക് ഒരു പ്രത്യേക ഭംഗി നൽകി. പ്രകൃതിയുടെ വഴികളിലൂടെ നടത്തിയ ATV റൈഡും വേറിട്ടൊരു ആവേശം പകർന്നു. കൂടാതെ, ഒരു എലിഫന്റ് സങ്കേതം സന്ദർശിച്ച് ആനകളോടൊപ്പം കുറച്ചുസമയം ചെലവഴിക്കാനും കഴിഞ്ഞത് യാത്രയെ കൂടുതൽ വ്യത്യസ്തവും ഓർമ്മയിൽ നിൽക്കുന്നതുമാക്കി.

ക്രാബിയുടെ ശാന്തമായ പ്രകൃതിസൗന്ദര്യത്തിൽ നിന്ന് പിന്നീട് ഞങ്ങൾ ബാങ്കോക്കിന്റെ തിരക്കേറിയ നഗരജീവിതത്തിലേക്ക് യാത്ര തിരിച്ചു. ക്രാബിയിൽ നിന്ന് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായൊരു ലോകമായിരുന്നു ബാങ്കോക്ക്. വിശാലമായ ഷോപ്പിംഗ് സെന്ററുകൾ, മെട്രോ, തിരക്കേറിയ തെരുവുകൾ, രാത്രിയിലെ നൈറ്റ് മാർക്കറ്റുകൾ, പ്രകാശപൂരിതമായ നഗരവീഥികൾ എല്ലാം ചേർന്ന് നഗരത്തിന്റെ സ്വന്തം ഒരു താളം അനുഭവിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. ഐക്കൺസ്യാമിലെ വിശാലമായ ആപ്പിൾ ഷോറൂം സന്ദർശിച്ചതും പ്രത്യേക അനുഭവമായി.

ബാങ്കോക്കിലൂടെ നടത്തിയ ബോട്ട് യാത്രകൾക്കും അതിന്റേതായൊരു ഭംഗിയുണ്ടായിരുന്നു. വിശാലമായ നഗരത്തിനിടയിലൂടെ വെള്ളത്തിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച് നഗരത്തിന്റെ മറ്റൊരു മുഖം കാണാൻ കഴിഞ്ഞു. വെള്ളത്തിനരികിലെ കെട്ടിടങ്ങളും പാലങ്ങളും തിരക്കേറിയ ജീവിതവും ബോട്ടിൽ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ നഗരത്തെ മറ്റൊരു കാഴ്ചപ്പാടിൽ കാണാനായി. രാത്രിയിൽ പ്രകാശപൂരിതമായ നഗരവും സജീവമായ  മാർക്കറ്റുകളും ബാങ്കോക്കിന്റെ മറ്റൊരു മുഖം കൂടി പരിചയപ്പെടുത്തി.

ക്രാബിയിലെ കടൽത്തീരത്ത് സന്ധ്യാസമയത്ത് കണ്ട ഫയർ ഷോയും യാത്രയിലെ മറക്കാനാവാത്ത കാഴ്ചകളിലൊന്നായിരുന്നു. ഇരുണ്ട ആകാശത്തിന്റെയും വിശാലമായ കടലിന്റെയും പശ്ചാത്തലത്തിൽ തീയുടെ വർണങ്ങൾ ഉയർന്നുയർന്നപ്പോൾ, ആ നിമിഷവും മനസ്സിൽ പതിഞ്ഞ മറ്റൊരു മനോഹരമായ ഓർമ്മയായി.

പ്രകൃതിയുടെ അത്ഭുതങ്ങൾ, കടലിന്റെ സൗന്ദര്യം, മഴയുടെ നനവ്, തനതായ ഭക്ഷണത്തിന്റെ രുചി, സാഹസികമായ അനുഭവങ്ങൾ, നഗരജീവിതത്തിന്റെ തിരക്ക്ഇ വയെല്ലാം ചേർന്നാണ് ഞങ്ങൾ തായ്‌ലാൻഡിൽ നിന്ന് മടങ്ങിയത്. യാത്ര അവസാനിച്ചെങ്കിലും, കണ്ട കാഴ്ചകളും അനുഭവിച്ച നിമിഷങ്ങളും മനസ്സിൽ ഇപ്പോഴും തുടരുന്നുണ്ട്.

അനന്തമായ കാഴ്ചകളും അനുഭവങ്ങളും സമ്മാനിക്കുന്ന തായ്‌ലാൻഡിന്റെ ഒരു ചെറിയ ഭാഗം മാത്രമേ ഈ യാത്രയിൽ കാണാൻ കഴിഞ്ഞുള്ളൂ. പലരും പറഞ്ഞുകേട്ടിരുന്ന പാട്ടായ, ഫുക്കറ്റിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ ഇത്തവണ യാത്രാപദ്ധതിയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കി, പകരം ക്രാബി തിരഞ്ഞെടുക്കുകയായിരുന്നു. പക്ഷേ, ആ തീരുമാനം ഒരിക്കലും നഷ്ടമായി തോന്നിയില്ല. മറിച്ച്, പ്രകൃതിയോട് കൂടുതൽ അടുത്തുനിൽക്കാനും, കടലിന്റെ അത്ഭുതങ്ങൾ അനുഭവിക്കാനും, സാഹസികതയുടെ നിമിഷങ്ങൾ ആസ്വദിക്കാനും, മനസ്സിൽ സൂക്ഷിക്കാനാവുന്ന ഒരുപാട് ഓർമ്മകൾ സ്വന്തമാക്കാനും കഴിഞ്ഞു.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ, തായ്‌ലാൻഡിൽ കണ്ട സ്ഥലങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ക്രാബി ഒരു സ്ഥലം മാത്രമല്ല  അനുഭവിച്ച നിമിഷങ്ങളുടെ പേരാണ്. ക്രാബിയിലേക്കുള്ള ആ യാത്ര ഒരിക്കലും നഷ്ടമായില്ല മറിച്ച്, വീണ്ടും വീണ്ടും ഓർത്തെടുക്കാൻ തോന്നുന്ന ഒരു മനോഹര യാത്രയായി അത് മനസ്സിൽ അവശേഷിച്ചു.

തിരകൾ പറയുന്ന കഥകൾ കേൾക്കാൻ ഒരുപാടിഷ്ടം ...

 

എത്ര കണ്ടുതീർത്താലും മിഴികൾക്ക് മതിവരാത്ത ചില ദൃശ്യവിസ്മയങ്ങളുണ്ട്. ഈ പകലൊടുങ്ങുമ്പോൾ, സൂര്യൻ തൻ അന്തിമച്ചുംബനം സാഗരത്തിന്റെ നെറ്റിത്തടത്തിൽ ആർദ്രമായി ചാർത്തുകയാണ്. 'നാളെ വീണ്ടും വരാം' എന്ന പ്രണയാതുരമായ വാഗ്ദാനം നൽകി സൂര്യൻ  ചക്രവാളത്തിലേക്ക് മാഞ്ഞുപോകുമ്പോൾ, ആകാശം  മനോഹരമായ ഒരു വർണ്ണപ്പറവയെ വിണ്ണിലേക്ക് പറത്തിവിടുന്നു. ആ പക്ഷിയുടെ ചിറകടികളിൽ നിന്നുമുതിർന്നു വീഴുന്ന തൂവലുകളാണ് സന്ധ്യയുടെ സുന്ദരവർണ്ണങ്ങളായി വാനിൽ ചിതറിവീഴുന്നത്.

സാഗരം വെറുമൊരു ജലവിസ്താരമല്ല... കാലത്തിന്റെ അനന്ത യാത്രകളിൽ തിരകൾ ചുമന്നുകൊണ്ടുവന്ന ഓർമ്മകളുടെയും നിശ്വാസങ്ങളുടെയും അവസാനമില്ലാത്ത മഹാകാവ്യമാണ്. തീരമണയുന്ന ഓരോ അലമാലയും ആയിരം ആണ്ടുകളുടെ പഴക്കമുള്ള ഏതോ വിസ്മൃതസ്വപ്നത്തിന്റെ നിത്യമായ പുനർവായനയാണ്, കാലമെഴുതിയ മായാത്ത കൈയൊപ്പാണ്. അത്രമേൽ അനുരാഗത്തോടെയെത്തുന്ന ഓരോ തിരയെയും വീണ്ടും വരുമെന്ന വിശ്വാസത്തോടെ നെഞ്ചോടു ചേർക്കുന്ന കര, മണൽപ്പരപ്പല്ല... തിരികെ വരുന്ന ഓരോ തിരയെയും നിശ്ശബ്ദ വാത്സല്യത്തോടെ ചേർത്തുപിടിക്കുന്ന ഒരു അമ്മയുടെ ആർദ്രമായ മടിയാണ്.

ഈ സന്ധ്യാവേളയിൽ ചുറ്റുമുള്ള നിശ്ശബ്ദതയ്ക്ക് ഏതോ പ്രാർത്ഥനയുടെ പരിശുദ്ധിയുണ്ട്. കാറ്റ്  തന്റെ ചിറകുകളിൽ ഒളിപ്പിച്ച പഴയ ഓർമ്മകളുമായി വന്ന്, ആരും അറിയാതെ എന്റെ ഹൃദയത്തെ തൊട്ടുണർത്തുന്നു.. ഒരല്പനേരം കൂടി ഈ സാന്ധ്യശോഭ കാലത്തിന്റെ കൈകളിൽ തടഞ്ഞുനിൽക്കട്ടെയെന്ന് മനസ്സ് കൊതിക്കുകയാണ്! ആ സൂര്യന്റെ പൊൻകിരണങ്ങൾ തിരമാലകളുടെ വിടർന്ന കണ്ണുകളിൽ ഒടുവിലത്തെ പ്രണയലേഖനമായി അലിഞ്ഞു ചേരുകയാണ് ...

സൂര്യൻ സാഗരത്തിലേക്ക് ആണ്ടുപോകുമ്പോഴെല്ലാം എന്റെ ഉള്ളിലെ ഏതോ പ്രണയകവാടങ്ങൾ സ്വയം തുറക്കപ്പെടാറുണ്ട്. മഴ നനഞ്ഞു വിറയ്ക്കുന്ന കുരുവികളെ പോലെ ഓർമ്മകൾ ഹൃദയത്തിന്റെ തിണ്ണയിൽ വന്ന് ചിറകടിച്ചുതുടങ്ങും. വിസ്മൃതിയിലാണ്ടുപോയ ചില മുഖങ്ങൾ സാന്ധ്യാകാശത്ത് കടൽക്കാക്കകളെപ്പോലെ വട്ടമിട്ടു പറക്കും. ആരും കേൾക്കാതെ ഉള്ളിലൊതുക്കിയ ചില വാക്കുകൾ മണൽത്തരികൾക്കിടയിൽ ചിപ്പികളായി മിഴിയടച്ചു കിടപ്പുണ്ട്... അല്പം സ്നേഹത്തോടെ കാതോർത്തു നിന്നാൽ അപ്പോഴും കേൾക്കാം, അവയുടെ നിശ്ശബ്ദമായ നിലവിളികൾ!

അസ്തമയമെന്നത് ഒരേ സമയം ഒരു പകലൊടുങ്ങുന്ന അന്ത്യമല്ല, മറിച്ച് വെളിച്ചം ഇരുളിന്റെ മാറിൽ തലചായ്ച്ചുറങ്ങുന്ന ഒരു ദിവ്യമുഹൂർത്തമാണ്. ജീവിതം കടലിനെപ്പോലെയാണ്, കരയിൽ നോക്കിനിൽക്കുന്നവർക്ക് അതിന്റെ  ആഴം അളക്കാനാവില്ല. സ്നേഹം ആ അസ്തമയത്തെപ്പോലെയാണ്... അത് വിടപറഞ്ഞ് മറയുമ്പോഴാണ് അതിന്റെ മാസ്മരിക വർണ്ണങ്ങൾ ആത്മാവിൽ മുഴുവൻ പടർന്നുപന്തലിക്കുന്നത്.

എത്ര കണ്ടാലും മതിവരാത്ത ഇത്തരം കാഴ്ചകൾ നാം കാണുന്നത് നമ്മുടെ ഭൗതികമായ കണ്ണുകൾ കൊണ്ടല്ല... അവ നമ്മിലേക്ക് ഉറ്റുനോക്കുന്നത് നമ്മുടെ ആത്മാവിന്റെ ഏറ്റവും നിശ്ശബ്ദമായ ജനാലയിലൂടെയാണ്. അങ്ങനെയൊരു കാഴ്ചയിൽ, കടൽ വെറുമൊരു ജലാശയമാകുന്നില്ല... അത് ദൈവം തൻ അനന്തമായ പ്രപഞ്ചകവിതകൾ കുറിക്കാനായി തുറന്നുവെച്ച പ്രണയത്തിന്റെ നീല മഷിക്കുപ്പിയായി മാറുന്നു.

തിരകൾ പറയുന്ന കഥകൾ കേൾക്കാൻ ഒരുപാടിഷ്ടം ...

അമീർ താജ് അൽ സിറിന്റെ 366

പ്രശസ്ത സുഡാനി എഴുത്തുകാരനായ അമീർ താജ് അൽ സിറിന്റെ കത്താറ പുരസ്കാര കൃതിയായ '366' എന്ന നോവലിനെക്കുറിച്ചു അല്പം 

അറബ് സാഹിത്യലോകത്തെ ഏറ്റവും മൂല്യമേറിയ കത്താറ ഫിക്ഷൻ പ്രൈസ് (2015) നേടിയ അമീർ താജ് അൽ സിറിന്റെ '366' എന്ന നോവൽ, കേവലമൊരു പ്രണയകഥയ്ക്കപ്പുറം മനുഷ്യന്റെ ആത്മീയമായ ഏകാന്തതയുടെയും വിരഹവേദനയുടെയും തീക്ഷ്ണമായ ആവിഷ്കാരമാണ്. 

ഒരു അധിവർഷത്തിലെ (Leap Year) 366 ദിവസങ്ങളെ പശ്ചാത്തലമാക്കി എഴുതപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഈ കൃതി, പ്രണയത്തെ ഒരു ഉന്മാദമായും ഒടുവിൽ അതൊരു ആത്മത്യാഗമായും പരിവർത്തിപ്പിക്കുന്ന നായകന്റെ മാനസികാവസ്ഥകളെ അതിസൂക്ഷ്മമായി വരച്ചുകാട്ടുന്നു.

ഒരു സാധാരണ പ്രണയ നോവലിന്റെ ഘടനയല്ല ഈ കൃതിക്കുള്ളത്. നായകൻ താൻ ജീവനതുല്യം സ്നേഹിക്കുന്ന 'അസ്മാ' എന്ന പെൺകുട്ടിക്ക് എഴുതുന്ന ദീർഘമായ കത്തുകളുടെ രൂപത്തിലാണ് നോവൽ വികസിക്കുന്നത്. എന്നാൽ, ഈ കത്തുകൾ കേവലം വികാരപ്രകടനങ്ങളല്ല. മറിച്ച് ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ സ്വയം ഒരു 'മർഹൂം' (പരേതൻ) ആയി പ്രഖ്യാപിച്ച, മരണത്തിലേക്ക് നടന്നുപോകുന്ന ഒരു മനുഷ്യന്റെ ആത്മവിചാരണകളും അവസാനത്തെ വിൽപത്രവുമാണ്.

അധിവർഷത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഒരു ഇറ്റാലിയൻ ക്ലബ്ബിലെ വിവാഹച്ചടങ്ങിൽ വെച്ച് അസ്മായെ ആദ്യമായി കാണുന്നതോടെയാണ് നായകന്റെ പ്രണയദിനങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നത്. ആ ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തുടങ്ങിയ പ്രണയം പിന്നീട് ഒരുതരം മാനസിക ഉന്മാദമായി മാറുന്നു. പ്രണയിനിയുടെ സാന്നിധ്യമില്ലാതെ, അവൾ പോലുമറിയാതെ അവളിലേക്ക് ആഴ്ന്നിറങ്ങുന്ന നായകന്റെ ഭാവനയാണ് നോവലിന്റെ കാതൽ.

നോവലിൽ 'സുഗന്ധം' എന്ന ഘടകത്തിന് വലിയൊരു പ്രതീകാത്മക മൂല്യമുണ്ട്. അസ്മായുടെ ഓർമ്മകളെയും അവൾ സൃഷ്ടിച്ച വിരഹവേദനയെയും 'അസ്മായുടെ സുഗന്ധം' എന്നാണ് നായകൻ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. 

ഈ വേദനയെ പ്രണയിച്ചുകൊണ്ട് അയാൾ സ്വന്തം ഹൃദയത്തിൽ പുതിയ സുഗന്ധക്കൂട്ടുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നു. ലോകം മുഴുവൻ മണത്തറിഞ്ഞിട്ടും, അതിന് കാരണക്കാരിയായ പെൺകുട്ടി മാത്രം അറിയാതെ പോകുന്ന ആ ദിവ്യപ്രണയം വായനക്കാരനിൽ തീവ്രമായ ഒരു വിങ്ങൽ അവശേഷിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. 

നിരാശാജനകമായ ഈ പ്രണയത്തിന്റെ കനലുകൾ കെട്ടുപോകാതിരിക്കാൻ സ്വന്തം വേദനകളുടെ വിറകുകൊള്ളികൾ അതിലേക്ക് എറിഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന നായകന്റെ ചിത്രം എഴുത്തുകാരന്റെ മികച്ചൊരു ദാർശനിക ഭാവനയാണ്.

നായകന്റെ സാങ്കൽപ്പികവും സ്വകാര്യവുമായ പ്രണയലോകത്തിലേക്ക് അയൽക്കാരായ കൊളംബസും ഭാര്യയും നടത്തുന്ന കടന്നുകയറ്റം നോവലിലെ ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു സാമൂഹിക വശമാണ്. അയാളുടെ വീടിന്റെ സ്വകാര്യതകളിലേക്ക് അതിക്രമിച്ചു കയറി, തന്റെ ഇഷ്ടങ്ങളെ ഹനിക്കുന്ന ആ ദമ്പതികൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ നായകന് ചുറ്റുമുള്ള ശല്യപ്പെടുത്തുന്ന ബാഹ്യലോകത്തിന്റെ പ്രതീകങ്ങളാണ്. 

പ്രണയക്കണ്ണീരും ഉമിനീരും വീണുകിടക്കുന്ന തലയിണയിൽ കിടന്ന് ലഹരി പുകയ്ക്കുന്ന കൊളംബസ് നായകന്റെ ആത്മീയലോകത്തെ കൂടുതൽ തളർത്തുകയും അയാളെ മരണത്തിലേക്ക് വേഗത്തിൽ നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

നോവലിന്റെ ക്ലൈമാക്സ് അതീവ ഹൃദയസ്പർശിയും ദാർശനികവുമാണ്. അസ്മാ മറ്റൊരാളുടെ വധുവാകുന്ന അതേ രാത്രിയിലാണ് നായകൻ കത്ത് പൂർത്തിയാക്കുന്നത്. അത് പ്രണയത്തിന്റെ ഒന്നാം വാർഷികവും ഒപ്പം അയാളുടെ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന ദിവസവുമായി മാറുന്നു.

മരണത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ് നായകൻ നടത്തുന്ന ആത്മശുദ്ധീകരണം (Purification) ശ്രദ്ധേയമാണ്തന്റെ വസ്ത്രങ്ങളും വസ്തുക്കളും പഴയൊരു ബാഗിലേക്ക് മാറ്റുന്നു. സ്വന്തം ചിത്രങ്ങളും പ്രിയപ്പെട്ട അമ്മയുടെ ചിത്രവും കത്തിച്ചു ചാമ്പലാക്കുന്നു. ഓർമ്മകളെ പൂർണ്ണമായും ഇല്ലാതാക്കിക്കൊണ്ട് ഭൗതികമായ എല്ലാറ്റിനോടും വിടപറയുന്നു.

അറുപത് ഉറക്കഗുളികകൾ വിഴുങ്ങി, തന്റെ മരണവിധി സ്വയം ഒപ്പുവെച്ച് കിടക്കയിലേക്ക് കിടക്കുന്ന നായകന്റെ ചിത്രം കേവലമൊരു ആത്മഹത്യയല്ല  മറിച്ച് പ്രണയത്തിന്റെ അതിതീവ്രതയിൽ ലോകത്തോട് വിടപറയുന്ന ഒരു ആത്മാവിന്റെ മോചനമാണ്.

അമീർ താജ് അൽ സിറിന്റെ '366' എന്ന നോവൽ വായന പൂർത്തിയായ ശേഷവും വായനക്കാരന്റെ മനസ്സിൽ ദീർഘകാലം വിങ്ങലായി അവശേഷിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. നായകന്റെ മുറിയിൽ പുകയുന്ന കരിഞ്ഞ ചിത്രങ്ങളുടെ ചാരമണവും, അവൻ ഹൃദയത്തിൽ തളിച്ച അസ്മായുടെ സുഗന്ധവും വായനക്കാരനെ നിരന്തരം വേട്ടയാടിക്കൊണ്ടേയിരിക്കും. വിരഹത്തെയും ഏകാന്തതയെയും ഇത്രമേൽ കാവ്യാത്മകമായും അതേസമയം ദയനീയമായും ആവിഷ്കരിച്ച, അറബ് സാഹിത്യത്തിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ കൃതികളിൽ ഒന്നാണ് '366'. ഈ ആവിഷ്കാര തീക്ഷ്ണത തന്നെയാണ് ഈ കൃതിയെ കത്താറ പുരസ്കാരം പോലുള്ള ഉന്നത അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരങ്ങൾക്ക് അർഹമാക്കിയതും

മജീദ് നാദാപുരം 

ഹസൻ നഅമ: ഇന്ത്യയെ പ്രണയിച്ച കവി

പ്രവാസഭൂമിയില്‍ മലയാള സാഹിത്യത്തിന്റെ വസന്തം തീര്‍ത്ത മൂന്ന് ദിവസം നീണ്ടുനിന്ന 'അക്ഷര പ്രവാസം 2015 ന്  ഇന്തോ- അറബ് സമ്മേളനത്തോടെയായിരുന്നു  തുടക്കം കുറിച്ചത്. 

മലയാള സാഹിത്യത്തിലെ  മഹാരഥന്‍മാരും അറബ് സാഹിത്യ സാംസ്‌കാരിക രംഗത്തെ പ്രമുഖരും അണിനിരന്ന ഉദ്ഘാടനസമ്മേളനം നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ പാരമ്പര്യമുള്ള അറബ്- മലയാള സംസ്‌കാരിക വിനിമയത്തിന്റെ നേര്‍ക്കാഴ്ച കൂടിയായി. 

ഖത്തര്‍ ചാരിറ്റി കമ്മ്യൂണിറ്റി ഡവലപ്‌മെന്റ് സെന്റര്‍ മാനേജര്‍ അലി അത്വീഖ് അല്‍ അബ്ദുല്ലയായിരുന്നു ത്രിദിന സാഹിത്യ ശില്‍പശാലയുടെ ഉദ്ഘാടനം നിര്‍വഹിച്ചത്. ഖത്തര്‍ ന്യൂസ് ഏജന്‍സി ചീഫ് എഡിറ്റര്‍ ഖാലിദ് സിയാറ ആശംസ പ്രസംഗം നടത്തി. 

'അറബ് സാഹിത്യത്തില്‍ ഇന്ത്യന്‍ സ്വാധീനം' എന്ന വിഷയത്തില്‍ വി എ കബീര്‍ പ്രബന്ധം അവതരിപ്പിച്ചു. അറബ് സാഹിത്യ മേഖലയിലെ പ്രമുഖരായ ഖത്തര്‍ ന്യൂസ് ഏജന്‍സി എഡിറ്റര്‍ ഖാലിദ് സിയാറ,  നാസിര്‍ അബ്ദുല്ല അല്‍ കഅബി, ഡോ. ഹുദ അബ്ദുറഹ്മാന്‍ അസ്സബീഹ, ജാസിം ഇബ്രാഹിം ഫക്രു, ഡോ. അബ്ദുല്ല ഫറജ് അല മര്‍സൂക്കി എന്നിവരെ ചടങ്ങില്‍ ആദരിച്ചു.

എം ഇ എസ് ഇന്ത്യന്‍ സ്‌കൂള്‍ അധ്യാപകനായ മൊയ്തീന്‍ മാസ്റ്റര്‍ സംവിധാനം ചെയ്ത ദൃശ്യാവിഷ്‌കാരത്തോടെയാണ് പരിപാടി തുടങ്ങിയത്.

മലയാളത്തിലെ പ്രശസ്തനായ നോവലിസ്റ്റും കഥാകൃത്തും ചലച്ചിത്രകാരനുമായ സി രാധാകൃഷ്ണന്‍, കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പ്രസിഡഡന്റും മലയാളത്തിലെ പ്രമുഖനായ നോവലിസ്റ്റും ചെറുകഥാകൃത്തും തിരക്കഥാകൃത്തുമായ പെരുമ്പടവം ശ്രീധരന്‍, കവിതയിലൂടെ പ്രതിരോധം തീര്‍ത്ത മലയാളത്തിന്റെ പ്രിയകവി സച്ചിദാനന്ദന്‍, മലയാളത്തിലെ യുവ എഴുത്തുകാരില്‍ പ്രമുഖയായ ചെറുകഥാകൃത്തും നോവലിസ്റ്റുമായ ഇന്ദുമേനോന്‍, മലയാള സാഹിത്യത്തിലെ പ്രശസ്ത നിരൂപകനായ ഡോ. എം തോമസ് മാത്യു, അറബി എഴുത്തുകാരെ മലയാളികള്‍ക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തുന്ന വി എ കബീര്‍ എന്നിവരായിരുന്നു കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് ദോഹയിലെത്തിയത്.

ഈ ഒരു പരിപാടിയിൽ വി എ കബീർ അവതരിപ്പിച്ച പ്രബന്ധത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ ഖാലിദ് സിയാറ തന്റെ തൂലികയിലൂടെ അറബ് പത്രത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയുണ്ടായി അതിന്റെ ഒരു പരിഭാഷയാണ് താഴെ ചേർത്തിരിക്കുന്നത് .

ഹസൻ നഅമ: ഇന്ത്യയെ പ്രണയിച്ച കവി

ഖത്തർ ചാരിറ്റിയുടെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ ഫ്രണ്ട്സ്  കൾച്ചറൽ സെന്റർ (FCC) സംഘടിപ്പിച്ച പ്രൗഢഗംഭീരമായൊരു സാംസ്കാരിക സദസ്സിന് കഴിഞ്ഞ രാത്രി സാക്ഷ്യം വഹിക്കാൻ എനിക്ക് അവസരം ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള പ്രമുഖരായ നാല് എഴുത്തുകാരും സാംസ്കാരിക നായകന്മാരും അതിഥികളായെത്തിയ ആ വേദിയിൽ ഖത്തറിലെ ഏതാനും മാധ്യമപ്രവർത്തകരും സാഹിത്യകാരന്മാരും ഒപ്പമുണ്ടായിരുന്നു. അവരുടെ സാഹിത്യ സംഭാവനകളെ അടുത്തറിയുന്നതിനൊപ്പം, പൊതുവെ അറബ് ലോകവും പ്രത്യേകിച്ച് ഗൾഫ് ജനതയും ഇന്ത്യയുമായി  പുലർത്തുന്ന നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ ആഴമേറിയ ചരിത്രബന്ധത്തിന്റെ നേർക്കാഴ്ച കൂടിയായി ആ ചടങ്ങ് മാറി.

പണ്ടുകാലം തൊട്ടേ അറബ് എഴുത്തുകാരുടെയും സഞ്ചാരികളുടെയും സ്വപ്നഭൂമിയായിരുന്നു ഇന്ത്യ ഇന്നും ആ മാസ്മരികത  ഒട്ടും ചോർന്നുപോകാതെ തുടരുന്നു. പണ്ട് ഇബ്നു ബത്തൂത്തയും അൽ-ഇദ്രീസിയും ഇന്ത്യയിൽ എത്തുകയും വിവിധ ദേശങ്ങളിലൂടെ യാത്രകൾ നടത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അവർ അവിടുത്തെ ജനതയുടെ വൈവിധ്യമാർന്ന സംസ്കാരവും ജീവിതരീതികളും തങ്ങളുടെ തൂലികയിലൂടെ അറബ് വായനക്കാരിലേക്ക് പകർന്നുനൽകി.

ഈ സാംസ്കാരിക സംഗമത്തിലെ മുഖ്യാതിഥിയായിരുന്ന ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരനും നോവലിസ്റ്റുമായ വി. എ. കബീർ അവതരിപ്പിച്ച പ്രബന്ധത്തിൽ ഹൃദയസ്പർശിയായ ഒരു ചരിത്രം പങ്കുവെക്കുകയുണ്ടായി:

"ഏകദേശം രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപ്, പ്രശസ്ത സുഡാനി നോവലിസ്റ്റ് ത്വയ്യിബ് സാലിഹ് സൗദി മാസികയായ 'അൽ-മജല്ല'യിൽ 'ഇലൽ ആഫാഖ്'   എന്ന പേരിൽ തന്റെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ പരമ്പരയായി എഴുതിയിരുന്നു. ആ കുറിപ്പുകളിൽ, അക്കാലത്ത് ഇന്ത്യയിലെ ഖത്തർ അംബാസഡറായിരുന്ന പ്രശസ്ത കവിയും നയതന്ത്രജ്ഞനുമായ ഡോ. ഹസൻ നഅമയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു അപൂർവ്വവിശേഷം അദ്ദേഹം വെളിപ്പെടുത്തുകയുണ്ടായി. ഡോ. നഅമയ്ക്ക് ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് മറ്റേതെങ്കിലും രാജ്യത്തേക്ക് സ്ഥലംമാറ്റിക്കൊണ്ട് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ഉത്തരവ് ലഭിക്കുമ്പോഴൊക്കെ, ആ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കിക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹം അക്കാലത്തെ (എൺപതുകളിലെ) ഖത്തർ അമീറിനെ നേരിട്ട് കാണാൻ ദോഹയിലേക്ക് ഓടിയെത്തുമായിരുന്നുവെന്ന് ത്വയ്യിബ് സാലിഹ് ഓർക്കുന്നു. കാരണം, ഡോ. നഅമ ഇന്ത്യയെ അത്രമേൽ  പ്രണയിച്ചിരുന്നു. ഡൽഹിയിൽ നടക്കുന്ന ചെറുതും വലുതുമായ സാംസ്കാരിക പരിപാടികളിൽ വലിയ ആവേശത്തോടെ അദ്ദേഹം പങ്കുചേരുമായിരുന്നു. ഇന്ത്യ അദ്ദേഹത്തിന് കേവലമൊരു താവളമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് തന്റെ രണ്ടാം ജന്മനാടും ഒട്ടും വേർപിരിയാൻ കഴിയാത്ത ആത്മബന്ധവുമായിരുന്നു."

ഡോ. നഅമയെ അടുത്തറിയുന്നവർക്ക്, ഇന്ത്യയെയും അതിന്റെ സംസ്കാരത്തെയും കുറിച്ച് അത്യധികം വാചാലനാകുന്ന, അതിനെ പാടിപ്പുകഴ്ത്തുന്ന ഒരു മഹാകവിയെ അദ്ദേഹത്തിൽ ദർശിക്കാൻ കഴിയും. സാംസ്കാരിക പ്രമുഖരും പണ്ഡിതരും ഒത്തുചേരുന്ന ഒരു സ്നേഹസാമ്രാജ്യം തന്നെ അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ചെടുത്തിരുന്നു, പല വേദികളിലും അദ്ദേഹം തന്റെ സ്നേഹം  പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുമുണ്ട്.  ഈ കാര്യത്തിൽ ഡോ. നഅമ ഒരു ഒറ്റപ്പെട്ട വ്യക്തിത്വമല്ല  മറിച്ച് ഇന്ത്യയോടും ഇന്ത്യയുടെ സംസ്കാരത്തോടും തങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിന്റെ ആഴങ്ങളിൽ സ്നേഹവും ആദരവും സൂക്ഷിക്കുന്ന നിരവധി അറബ് എഴുത്തുകാരും സാഹിത്യകാരന്മാരും ചരിത്രത്തിലുടനീളമുണ്ട്.

ഹൃദയങ്ങളെ കാന്തംപോലെ ആകർഷിക്കുന്ന ഇന്ത്യയുടെ മാസ്മരിക ശക്തിയുടെ തെളിവായിട്ടാണ് ത്വയ്യിബ് സാലിഹ് തന്റെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകളിൽ ഈ സംഭവം ഉദ്ധരിച്ചത്. ആ ഓർമ്മകളിൽ, അദ്ദേഹം തന്റെ സ്വന്തം ഇന്ത്യൻ സന്ദർശനാനുഭവങ്ങളും അനുസ്മരിക്കുന്നുണ്ട്. മുൻ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി ജവഹർലാൽ നെഹ്റു ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പൊതുസഭയിൽ ചേരിചേരാ പ്രസ്ഥാനത്തെക്കുറിച്ച് നടത്തിയ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ പ്രസംഗത്തെയും അദ്ദേഹം അതിൽ എടുത്തുപറയുന്നുണ്ട്.

ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി രാജീവ് ഗാന്ധി വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ 'ലോട്ടസ്' (താമര) എന്ന പേരിൽ വികാരനിർഭരമായ കവിതയെഴുതിയ ഖത്തറി കവയിത്രി ഡോ. സകിയ മാൽ അല്ലാഹിനെക്കുറിച്ചും ഇവിടെ പരാമർശിക്കേണ്ടതുണ്ട്. 'രാജീവ്' എന്ന സംസ്കൃത വാക്കിന്റെ അർത്ഥം 'താമര' (ലോട്ടസ്) എന്നാണ് എന്നത് ഇവിടെ ഏറെ ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു കാവ്യചിന്തയാണ്.

ഇന്ത്യ എക്കാലത്തും അനേകം കവികൾക്ക് പ്രചോദനത്തിന്റെ ഉറവിടമായിരുന്നു. സഹോദര രാജ്യമായ ബഹ്റൈനിലെ അന്തരിച്ച പ്രശസ്ത കവി ഇബ്രാഹിം അൽ-അരീദ് ഇതിന് ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണ്. ഇന്ത്യയിൽ തന്റെ കുട്ടിക്കാലം ചെലവഴിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമൃദ്ധമായ കവിതകളെക്കുറിച്ചും ഇന്ത്യയുടെ മനോഹരമായ പ്രകൃതിയെക്കുറിച്ചുള്ള വർണ്ണനകളെക്കുറിച്ചും വൈവിധ്യമാർന്ന പഠനങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ട്.

അതേസമയം, മധ്യേഷ്യയിൽ നിന്നുള്ള മഹാനായ പണ്ഡിതൻ അബൂറൈഹാൻ അൽ-ബിറൂനിയാകട്ടെ, ഇന്ത്യൻ തത്ത്വചിന്തയെയും ശാസ്ത്രത്തെയും വിശ്വാസങ്ങളെയും കുറിച്ച് വളരെ കൃത്യതയോടും വിശ്വസ്തതയോടും കൂടി സമഗ്രമായ വിശകലനം നടത്തി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിഖ്യാതഗ്രന്ഥമായ 'കിതാബുൽ ഹിന്ദ്' (ഇന്ത്യയെക്കുറിച്ചുള്ള പുസ്തകം) ഇന്ത്യയിലെ പ്രാദേശിക ഭാഷകളിലൊന്നായ മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുമുണ്ട്. ഖത്തറിലെ   'ഖലീജ് അൽ-യൗം'   പത്രത്തിന്റെ  എഡിറ്റോറിയൽ   അംഗവും പ്രശസ്ത പണ്ഡിതനുമായിരുന്ന ഡോ. മുഹിയുദ്ദീൻ ആലുവായി ആയിരുന്നു ഈ മഹദ്ഗ്രന്ഥം മലയാളത്തിലേക്ക് മൊഴിമാറ്റം നടത്തിയത്.

ഖത്തറിന്റെ പ്രിയ കവി ഡോ. ഹസൻ നഅമ ഇന്ത്യയോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ ഒരു ജീവിക്കുന്ന വിജ്ഞാനകോശം തന്നെയാണ്. വരുംതലമുറകൾക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറിവുകളിൽ നിന്നും അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്നും പ്രയോജനം നേടുന്നതിനായി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓർമ്മകൾ പങ്കുവെക്കാൻ മാത്രമായി ഒരു ദിവസം മാറ്റിവെക്കാൻ  സാധിക്കുമെന്ന് ഞങ്ങൾ പ്രത്യാശിക്കുന്നു.

എല്ലാവര്ക്കും  നന്മകൾ നേരുന്നു.

മജീദ് നാദാപുരം 

നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കൂടാരം

 ലോകപ്രശസ്ത എഴുത്തുകാരൻ മുസ്തഫ ലുത്ഫി അൽ മൻഫലൂത്തിയുടെ 'ധനികനും പാവപ്പെട്ടവനും' എന്ന വിഖ്യാതമായ കഥയിലെ ഒരു പരാമർശമുണ്ട് : "അൽ ബത്നത്തു ലിൽ ഗനിയ്യി, ഇന്തികാമുൻ ലി ജുഇൽ ഫക്കീർ". അതായത്, "ധനികന്റെ വയർ സ്തംഭനം പാവപ്പെട്ടവന്റെ വിശപ്പിന്റെ ശിക്ഷയാണ്".

ഒരു ഭാഗത്ത് അമിതമായി ആഹാരം പാഴാക്കപ്പെടുമ്പോൾ മറുഭാഗത്ത് പാവപ്പെട്ടവർ വിശന്നു മരിക്കേണ്ടി വരുന്ന സാമൂഹികാവസ്ഥയെയാണ് അദ്ദേഹം അവിടെ അടയാളപ്പെടുത്തിയത്.

ഇതിനോട് ചേർത്തു വായിക്കാൻ പറ്റുന്ന ഒരു കഥയുണ്ട്. ഒരിക്കൽ ഒരു രാജാവ് തന്റെ പണ്ഡിതന്മാരോട് ചോദിച്ചു: "ഈ ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും വെറുക്കപ്പെട്ട സംഗീതം ഏതാണ്? അതുപോലെ ഏറ്റവും ആനന്ദകരമായ ശബ്ദം ഏതാണ്?"

പലരും പല ഉത്തരങ്ങൾ പറഞ്ഞു. കൂട്ടത്തിൽ ഒരു പണ്ഡിതൻ പറഞ്ഞ മറുപടി രാജാവിനെ ചിന്തിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു:

"പ്രഭോ, വിശന്നു വലയുന്ന ഒരു കുട്ടി അടുത്തിരിക്കെ കുട്ടിയെ നോക്കാതെ വെള്ളിത്തളികയിൽ സ്പൂൺ തട്ടി ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന ശബ്ദമാണ് ഈ ലോകത്തെ ഏറ്റവും വെറുക്കപ്പെട്ട സംഗീതം."

അപരന്റെ വേദന കാണാതെ പോകുന്ന സുഖാഡംബരങ്ങൾ അത്രമേൽ അരോചകമാണ്. എന്നാൽ ആ പണ്ഡിതൻ തുടർന്നു പറഞ്ഞു: "ഈ ലോകത്തെ ഏറ്റവും ആനന്ദകരമായ സംഗീതം, അത്തരം വേദനകളെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന സ്നേഹത്തിന്റെയും കാരുണ്യത്തിന്റെയും സഹായത്തിന്റെയും ശബ്ദമാണ്. പ്രയാസമനുഭവിക്കുന്നവരെ സഹായിക്കാൻ നീളുന്ന കൈകളുടെ ശബ്ദവും, സങ്കടപ്പെടുന്നവരുടെ മുഖത്ത് വിരിയിക്കുന്ന പുഞ്ചിരിയുടെ ശബ്ദം . ഇതിനേക്കാൾ മനോഹരമായ മറ്റൊരു ശബ്ദമില്ലന്നു ആ പണ്ഡിതൻ തുടർന്നു.

ഇന്ന് കാലം ഏറ്റവും ആവശ്യപ്പെടുന്നത് ഈ ശബ്ദമാണ് ഈ സംഗീതമാണ്,

ഇത്തരം ശബ്ദം നല്കുന്നവരെയാണ് സമൂഹത്തിനാവശ്യം അനാഥ മക്കളെ സ്വന്തം മക്കളെ പോലെ നോക്കിയ കുട്ടികളുടെ ജമാലുപ്പാപ്പ യെ പറ്റി എനിക്ക് മുമ്പ് സംസാരിച്ച ഓരോരുത്തരും പറഞ്ഞപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സേവനത്തിന്റെ വലിപ്പം എത്ര ആയിരുന്നു എന്നോർക്കുക ആയിരുന്നു ഈ പുസ്തകത്തിൽ ഏറ്റവും ആവർത്തിച്ച പേരും അത് തന്നെയാണ്. എന്നാൽ ആ വലിയ മനുഷ്യനോടൊപ്പം കൂടുതൽ സമയവും പ്രവർത്തിച്ച ഇപ്പോൾ അനാഥ കുട്ടികൾക്കായി ജീവിതം മാറ്റി വെച്ച വ്യക്തിത്വമാണ് ഇന്നത്തെ ഈ വേദിയിലെ അതിഥി . അദ്ദേഹം കോർത്തിണക്കിയ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കൂടാരം എന്ന പുസ്തകം ഇവിടെ പ്രകാശനം ചെയ്യപ്പെടുകയാണ്, ഈ ഒരു ധന്യ മുഹ്‌റുത്തതിൽ പങ്കെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞതിൽ അതിയായ സന്തോഷമുണ്ട്.

സേവനത്തെയും കാരുണ്യത്തെയും കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ പുണ്യ പ്രവാചകൻ്റെ മുഹമ്മദ് നബി സ യുടെ ഒരു വചനം കൂടി നമുക്ക് ഓർക്കാം.

തന്റെ ചൂണ്ടുവിരലും നടുവിരലും ചേർത്തു പിടിച്ചുകൊണ്ട് പ്രവാചകൻ (സ) പറഞ്ഞു:

"അനാ വ കാഫിലുൽ യതീമി ഫിൽ ജന്നത്തി ഹാകദ" (ഞാനും അനാഥകളെ സംരക്ഷിക്കുന്നവനും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ദാ ഇതുപോലെ ഒന്നിച്ചുണ്ടാകും).

പരസ്പരം ചേർന്നുനിൽക്കുന്ന ആ വിരലുകൾ നൽകുന്ന സന്ദേശം സ്നേഹത്തിൻ്റെയും ചേർത്തുപിടിക്കലിൻ്റെയുമാണ്. അശരണർക്കും അനാഥർക്കും തണലായി നിൽക്കുന്നവർക്കുള്ള ഏറ്റവും വലിയ അംഗീകാരമാണത്.

ഇന്ന് എനിക്ക് മറ്റൊരു സന്തോഷം കൂടെ ഉണ്ട് എന്റെ ചെറുപ്പകാലത്ത് ഞാൻ കേട്ട പേരുകളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഇന്നത്തെ നമ്മുടെ അതിഥിയായ മായൻ കായുടേത് ഒരു കാലത്ത് നാദാപുരത്തെ സാമൂഹിക സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ഏറെ പ്രവർത്തിച്ച വ്യക്തിത്വമായിരുന്നു അദ്ദേഹം, പലരും പല കാരണങ്ങളാലും വികലമായി കേട്ടിട്ടുള്ള ഒരു പേരായിരിക്കാം 'നാദാപുരം'. എന്നാൽ ആ നാടിന്റെ യഥാർത്ഥ മുഖം മറ്റൊന്നാണ്.ഒരു കാലത്തു നാദാപുരത്തെ വലിയ പള്ളിക്ക് മുകളിൽ വ്യത്യസ്ത വിഷയങ്ങളിൽ അഗാധമായ പഠനങ്ങൾ നടന്നിരുന്നു. ദൂര നാടുകളിൽ നിന്ന് പോലും അവിടെ പഠിതാക്കൾ എത്തിയിരുന്നു. നാടിന്റെ വലിയ വെളിച്ചം ആയിരുന്നു അവിടത്തെ പഠനം ...

പക്ഷേ, ആ ജ്ഞാനത്തിന്റെ വെളിച്ചം പള്ളിമുറ്റങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങേണ്ടതല്ലെന്നും അത് സമൂഹത്തിന്റെ താഴെത്തട്ടിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെല്ലണമെന്നും തീരുമാനിച്ച ഒരു കൂട്ടം ചെറുപ്പക്കാരുണ്ടായിരുന്നു. . വിസി ഇഖ്‌ബാൽ, കുഞ്ഞാലി മാസ്റ്റർ അബ്ദുല്ല കുരുമ്പേത്ത് ഇങ്ങനെ ഒരു പാട് പേരുകൾ ....അവർക്ക് വലിയ സപ്പോർട്ട് ആയി നമ്മുടെ ഇന്നത്തെ അതിഥി ഉണ്ടായിരുന്നു. അന്ന് എന്റെ ആ ചെറുപ്പ കാലത്ത് ഞാൻ കേട്ട ഒരു നാമം ആയിരുന്നു മായൻ മണിമ എന്നത്, അക്കാലത്ത് അവർ നാട്ടിൽ വലിയൊരു ലൈബ്രറി ഉണ്ടാക്കി. ചെറിയ കുട്ടികൾക്കായി നഴ്സറികൾ തുടങ്ങി. കേവലം മതപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ സാഹിത്യ സദസ്സുകളും വലിയ സംവാദങ്ങളും സംഘടിപ്പിച്ചു.
വീടിന്റെ നാലു ചുവരുകൾക്കുള്ളിലിരുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് പോലും വായനയുടെ ലോകം തുറന്നുനൽകാൻ ആ ലൈബ്രറികൾക്ക് സാധിച്ചു.

ഞാൻ വായിച്ചു വളർന്നത് അവർ സ്ഥാപിച്ച ഐഡിയൽ ലൈബ്രറിയിൽ നിന്നായിരുന്നു . ഇബ്നു ഖൽദൂനിന്റെ 'മുഖദ്ദിമ' ഞാൻ ആദ്യമായി കൈയിലെടുക്കുന്നത് അവിടെ വെച്ചാണ്. ഇന്ന് ലോകത്തിന്റെ ഏത് കോണിൽ പോയാലും എന്റെ പേരിനൊപ്പം 'നാദാപുരം' എന്ന് ചേർക്കാൻ എന്നെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത് അവിടുത്തെ ആ മഹത്തായ സാഹിത്യ-സാംസ്കാരിക അന്തരീക്ഷമാണ്. ഞാൻ എന്നും ആഗ്രഹിക്കുന്ന ആ മഹത്തായ സാഹിത്യ സാംസ്കാരിക അന്തരീക്ഷം സ്നേഹത്തിന്റെ സമത്വത്തിന്റെ മത സൗഹാർദത്തിന്റെ ആ മധുരാർദ്ധമായ അന്തരീക്ഷം അതിനു പിന്നിൽ പ്രവർത്തിച്ച ഒരാൾ എന്ന നിലക്ക് ഒരു പാട് ബഹുമാനത്തോടെയാണ് മായ്‌നിക്കയെ ഞാൻ കാണുന്നത്.

ഇന്ന് അദ്ദേഹം എഡിറ്റ് ചെയ്ത "നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കൂടാരം" എന്ന പുസ്തകം പ്രകാശനം ചെയ്യപ്പെടുകയാണ്. ശൂന്യമായ ആകാശത്ത് വെളിച്ചം നൽകുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളെപ്പോലെ, സമൂഹത്തിനു വെളിച്ചം നൽകുന്ന വലിയ മനുഷ്യനായിരിക്കുന്നു അദ്ദേഹം. ഞാൻ എന്റെ വാക്കുകൾ ദീർഘിപ്പിക്കുന്നില്ല ചുരുക്കുകയാണ്‌

എന്റെ ബാല്യത്തിൽ എന്നെ പുസ്തകങ്ങൾ വായിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ച, ഞങ്ങൾക്കൊക്കെ വലിയൊരു മോട്ടിവേഷനായിരുന്ന അദ്ദേഹത്തെ ഇന്ന് വീണ്ടും ഈ വേദിയിൽ നേരിൽ കാണാൻ കഴിഞ്ഞത് എന്റെ ഭാഗ്യമായി ഞാൻ കാണുന്നു.

വാക്കുകളിലല്ല, പ്രവൃത്തിയിൽ കാരുണ്യം നിറച്ച ഈ വലിയ മനുഷ്യസ്നേഹിയുടെ പുസ്തകത്തിനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇനിയുള്ള സേവനങ്ങൾക്കും എല്ലാവിധ ആശംസകളും നേരുന്നു. അറിവിന്റെയും നന്മയുടെയും ഈ പ്രയാണം ഇനിയും തുടരട്ടെ.

മജീദ് നാദാപുരം

ആലിംഗനത്തിന്റെ മഹത്വം

ആലിംഗനത്തിന്റെ മഹത്വം 

ഇന്നലെ യുവ എഴുത്തുകാരനായ എന്റെ  അയൽവാസി ഇസ്മയിലിന്റെ  ഒരു യാത്രാ വിവരണം  വായിച്ചു. മനസ്സലിയിപ്പിക്കുന്ന ഹൃദയ സ്പർശിയായ ആ ഒരു കുറിപ്പ് കുറെ പഴയ ഓർമ്മകളിലേക്ക് എന്നെ കൂട്ടി കൊണ്ട് പോയി.  

അലി എത്ര നല്ല മനുഷ്യനായിരുന്നു,  അലിയുടെ പാരത്രിക ജീവിതം വെളിച്ച മുള്ളതാകട്ടെ എന്ന് ഇടയ്ക്ക് ഇടയ്ക്കു ആ രാജ കുടുംബത്തിലെ ഉമ്മ പറയുമ്പോൾ നനയുന്നത് അലിയുടെ കുടുംബത്തിന്റെ  കണ്ണുകൾ   മാത്രമല്ല, അവരെ അറിയാവുന്ന ഓരോരുത്തരുടയും കണ്ണുകളാണ്. പടച്ചവൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഖബർ വിശാലമാക്കി കൊടുക്കട്ടെ.

ഇസ്മായിൽ ഒരു യാത്ര കുറിപ്പാണു പങ്കു വെച്ചത്  പക്ഷെ അതൊരു സാധാരണ യാത്രാകുറിപ്പ് ആയിരുന്നില്ല. ഒരു പാട് പ്രത്യേകതകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒരു തീർത്ഥാടനം അതിനേക്കാൾ മഹത്വരം. ചില യാത്രകൾ അങ്ങിനെയാണ് ചില കണ്ടു മുട്ടലുകൾ അങ്ങിനെയാണ് ആ കണ്ടു മുട്ടലുകളും യാത്രയും പുണ്യ സ്ഥലങ്ങളിൽ തേടിയുള്ള യാത്രയേക്കാൾ മഹത്വരമാണ്.  

രണ്ടു കുടുംബങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം അത്  രണ്ടു നാടുകളെ  കൂടെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.  അത്  ഒരു രാജ കുടുംബവുമായി എന്നതാണ്   ഏറെ  ശ്രദ്ധേയമാകുന്നത് . സാധാരണക്കാർക്ക് അപ്രാപ്ര്യമായ ഈ ഒരു ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിഞ്ഞ ആ വലിയ മനുഷ്യന്റെ ഓർമ്മകളിലേക്കാണ്  മകനായ ഇസ്മായിലിന്റെ കുറിപ്പ് എന്നെ  കൂട്ടി കൊണ്ട് പോയത്.  ഒരിക്കലും  മറക്കാൻ കഴിയാത്ത കുറെ നല്ല ഓർമകളിലേക്ക്. 

പതിനഞ്ചു വർഷത്തെ ജീവിതം ഒരു നാടിനെ  വെളിച്ചത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയായിരുന്നു,  ജീവിതം സ്വയം  സമർപ്പിച്ചു കൊണ്ടായിരുന്നു  നാടിനു വെളിച്ചം നൽകിയത് . ചെറുപ്പത്തിലേ മരുഭൂമി തേടിപ്പോയ കുഞ്ഞാലിക്ക  തിരിച്ചെത്തുമ്പോഴേക്കും ഏറെ പ്രയാസപ്പെട്ടിരുന്നു. പക്ഷേ യഥാർത്ഥത്തിൽ  പോകേണ്ടത് മരുഭൂമിക്കുമപ്പുറത്തേക്കാണ്‌, എന്ന ബോധം അദ്ദേഹത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഉദ്ദിഷ്ടദിശയിൽ നിന്നു നമുക്കും കണ്ണടയ്ക്കാൻ കഴിയില്ല എന്നത് ഒരു യാഥാർഥ്യമാണ് .  മരുഭൂമി തേടിപ്പോയ  കുഞ്ഞാലിക്കായ്ക്ക് അറിയാമായിരുന്നു   അവസാനം എവിടെയാണ് എത്തുക എന്നത്.   വഴി  തെറ്റിയില്ല  തളർച്ച പറ്റിയില്ല ,  മരണത്തെ മുൻ കൂട്ടി കണ്ടു. അങ്ങിനെ മുൻകൂട്ടി മനസ്സിലാക്കുന്നവർ അവരുടെ സത് പ്രവർത്തങ്ങൾക്ക് വേഗത കൂട്ടും അത് കൊണ്ട് തന്നെ  അവർ മരിച്ചാലും അവരുടെ സത് പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ അവർ  ഓർമ്മിക്കപ്പെടും വേരുകൾ നിലംപതിക്കും രൂപത്തിൽ കൊടുംകാറ്റ്  അടിച്ചിട്ടും അതിനെയൊക്കെ അതി ജീവിക്കാൻ കഴിഞ്ഞ മനക്കരുത്തു പത്നി ഫാത്തിമയ്ക്കും ഉണ്ടായിരുന്നു. പറക്കമുറ്റാത്ത  ചെറിയ പൈതങ്ങളെ തനിച്ചാക്കി ആയിരുന്നു കുഞ്ഞാലിക്ക യാത്ര പോയത്.  

കൂടിക്കാഴ്ചക്കിടയിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടു പോയ പ്രിയതമനെ കുറിച്ചുള്ള ആ നല്ല വാക്കുകൾ ചെറുപ്പത്തിലേ നഷ്ടപ്പെട്ടു പോയ തങ്ങളുടെ വന്ദ്യ പിതാവിന്റെ ഓർമ്മകൾ ഓർത്തെടുക്കുന്ന   അവരുടെ വാക്കുകൾ . അവരുടെ ആ സ്പർശം തലോടൽ   കുഞ്ഞാലിക്കയുടെ ആത്മാവ് പോലും  ദൂരെ നിന്ന് നോക്കി കണ്ടിട്ടുണ്ടാകും. സന്തോഷിച്ചിട്ടുണ്ടാകും, കണ്ണ് നീരിൽ കുതിർന്ന കാലം എന്നും  ബാക്കിയാകുന്ന ആലിംഗനം. എത്ര മഹത്വരമായ ആലിംഗനം !!!

ഒരു പക്ഷെ പലരും കുഞ്ഞാലിക്കയെ  മറന്നു കാണും, കുമ്മങ്കോടെ ബദ്രിയ പള്ളിയിൽ എത്തുന്ന മുൻ തലമുറയിലെ   ഒരാൾക്കും കുഞ്ഞാലിക്കയെ മറക്കാൻ കഴിയില്ല അരണ്ട ചിമ്മിനി വിളക്കിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ  പാഠങ്ങൾ വായിച്ചു പഠിക്കുന്ന ആ കുഞ്ഞു കാലത്തെ ഓർമയിലേക്ക്   കൊണ്ട് പോകുമ്പോൾ കുഞ്ഞാലിക്കയുടെ മുഖം വലിയൊരു തെളിച്ചമായി മനസ്സിലേക്ക് ഓടി വരും, ഇന്നും മായാതെ  ആ  മുഖമുണ്ട് . ഒരു കാലഘട്ടത്തോടു ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ പരിഗണനാർഹമാകുന്നത് ആ കാലഘട്ടത്തിന്റെ പരിസരത്തിൽ നിന്നുമാണ് . ഭൂതകാലത്തിൽ നിന്നുള്ള ഓര്മകള്ക്കരികിൽ  ഓരോ സമകാലികനിമിഷവും ആ പഴയ കാലത്തെ  മഹദ്‌രൂപങ്ങൾ അനുകരണോത്സുകികളായ മാറുന്നു.  ആ ഓർമ്മകൾ  ഏറെ വിലപ്പെട്ടതാണ്. മണ്മറഞ്ഞേറെക്കാലം കഴിഞ്ഞിട്ടും  അവർ നമ്മോടൊപ്പം ജീവിക്കുന്നു.

നമ്മുടെ പരിസരപ്രദേശത്തു കൂടെ നടക്കുമ്പോൾ പഴയ കുറച്ചു കാര്യങ്ങൾ എങ്ങിനെ ഓർക്കാതിരിക്കും. വൈദ്യുതി ബദ്രിയ പള്ളിയിൽ വന്നത് മുതൽ  മരിക്കുന്നത് വരെ പള്ളിയുടെ മാസാസന്ത വൈദ്യുതി ബില് അടച്ചിരുന്നത് കുഞ്ഞാലിക്കയായിരുന്നു എന്ന് പ്രായമാർ പറഞ്ഞു കേട്ടിട്ടുണ്ട്. മാത്രമല്ല പള്ളിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്തത്  കുഞ്ഞാലിക്ക ആയിരുന്നു. ഇങ്ങു വിദേശത്തു ആണെങ്കിലും ചിന്ത നാട്ടിലുള്ള പള്ളിയെ കുറിച്ചുണ്ടായിരുന്നു എന്നത് ചെറിയ കാര്യമല്ല  എപ്പോഴും  ഹൃദയം  പള്ളിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു ചിന്തിച്ചു കഴിയുന്നവർക്ക് അര്ശിന്റെ തണൽ   ഉണ്ട് എന്ന് പ്രവാചകൻ  പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്, നാട്ടിൽ വരുമ്പോൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ മനസ്സ് പള്ളിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കിടന്ന കുഞ്ഞാലിക്ക കുഞ്ഞാലിക്കയ്ക്ക് പ്രവാചകൻ പറഞ്ഞ അര്ശിന്റെ തണൽ കിട്ടട്ടെ എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

ഇങ്ങനെ പള്ളിയുമായി നിരന്തരം ബന്ധമുള്ള കുഞ്ഞാലിക്ക  വളരെ നേരത്തെ തന്നെ പിരിഞ്ഞു പോകുമെന്ന് ഒരിക്കലും കരുതിയിരുന്നില്ല, ഒരു സുബഹി നമസ്കാര സമയത്ത് ആണെന്നാണ് എന്റെ ഓർമ്മ അദ്ദേഹം ലോകത്തോട് പിരിഞ്ഞു പോകുമ്പോൾ വളരെ ചെറിയ  കുട്ടികളെ  ഭാര്യ ഫാത്തിമയുടെ കൈകളിൽ ഏല്പിച്ചു കൊണ്ടായിരുന്നു പോയത്, ഒരു പക്ഷെ ദുഃഖം ഇത്രയും കടിച്ചു പിടിച്ച ആരും അവിടെ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടാവില്ല മനോധൈര്യം  ഒട്ടു ചോർന്നു പോകാതെ അങ്ങേ അറ്റത്തെ ക്ഷമയോടെ  ഈമാനിന്റെ ഉറച്ച ബലത്തോടെ ഓരോരുത്തരെയും അവർ  വളർത്തി വലുതാക്കി.

കുഞ്ഞാലിക്ക നാട്ടിൽ എത്തുമ്പോൾ ഞങ്ങൾക്കും ഒരു പാട് സന്തോഷം ആയിരുന്നു ലീവിന് വടക്കയിൽ എത്തിയാൽ ഒരു പക്ഷെ ആദ്യ സന്ദർശന വീട് ഞങ്ങളുടേത് ആയിരിക്കും, അരണ്ട ചിമ്മിനി വെളിച്ചത്തിൽ പഠിക്കാനിരിക്കുമ്പോൾ കൈ നിറയെ പേനയും മറ്റു സമ്മാനങ്ങളും ആയി  വന്ന കുഞ്ഞാലിക്കയെ ഇന്നും ഓർക്കുന്നു  അന്ന്    നൽകിയ പേന  ഇന്നും എന്റെ കയ്യിൽ ഉള്ളത് പോലെ, ആ പേനകൾ വെറും പേന  ആയിരുന്നില്ല ക്ലാസിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ മാർക്ക് വാങ്ങാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന മാന്ത്രിക പെന കൂടെ  ആയിരുന്നു ആ പേനയോടൊപ്പം തരുന്ന  സ്നേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ ആയിരുന്നു ആ മാന്ത്രികത, പഠന ത്തെ പറ്റി ഇടയ്ക്ക് ചോദിച്ച കൊണ്ട് ആണ് ഉപ്പയോടും ഉമ്മയോടും സംസാരിച്ചതിന് ശേഷം പിരിഞ്ഞു  പോകുക.

കഷ്ടപ്പാടുകൾ പുറം ലോകം അറിയാതെ എല്ലാം ദൈവത്തിലേക്ക് ഏല്പിച്ചു പോയ കുഞ്ഞാലിക്കയുടെ കുടുംബത്തിന് ദൈവം തന്നെ ആയിരുന്നു പിന്നീട് തുണ, ഇന്ന് അത്യാവശ്യം മെച്ചപ്പെട്ട ജീവിതം നയിക്കാൻ എല്ലാ മക്കളെയും പര്യാപ്തമാക്കാൻ ഫാത്തിമയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞു എന്നത് ഒരു പാട് പേർക്ക് മാതൃകയാണ്, ഒരു പാട് ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ സഹിച്ചു ദോഹയിൽ എത്തിയ കുഞ്ഞാലിക്കയെ സ്വന്തം കുടുംബത്തിലെ അംഗത്തെ പോലെ ഈ ഒരു രാജ കുടുംബം ഓർക്കുന്നുണ്ടങ്കിൽ അത് കുഞ്ഞാലിക്കയുടെ നന്മയുടെ മഹത്വം അത് ഒന്ന് കൊണ്ട് മാത്രമാണ്.

കുഞ്ഞാലിക്ക ഇന്നുണ്ടായിരുന്നങ്കിൽ ഒരു പാട് പേര് ആ തണലിൽ ഇന്ന് ഈ ദോഹയിലും മറ്റും ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു എന്നതിൽ സംശയമില്ല, നാടിനും നാട്ടുകാർക്കും  വെളിച്ചം നൽകിയ കുഞ്ഞാലിക്കയ്ക്കു  വേണ്ടി നമുക്ക് ആത്മാർത്ഥമായി പ്രാർത്ഥിക്കാം. പടച്ചവൻ അദ്ദേഹത്തെയും ആ അറബ്  കുടുംബത്തെയും  നമ്മെയും സ്വർഗം നൽകി അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ.

മജീദ് നാദാപുരം 

ത്യാഗ ജീവിതത്തിന്റെ ഓർമ്മകൾ

 ത്യാഗ ജീവിതത്തിന്റെ ഓർമ്മകൾ 

വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കു മുമ്പ് നടന്ന ഇബ്രാഹിം നബി (അ) യുടെ  ത്യാഗോജ്വലമായ ജീവിതത്തിന്റെ ജ്വലിക്കുന്ന ഓര്‍മ്മകളാണ് വിശുദ്ധ ഹജ്ജും ബലിപെരുന്നാളും ഓരോ വിശ്വാസിയിലേക്കും വെളിച്ചം വീശുന്നത്. ദൈവദൂതനായ ഇബ്‌റാഹീം (അ) ഒരു പാട് പരീക്ഷണങ്ങൾക്ക്  വിധേയമായിട്ടുണ്ട്. ഹജ്ജിലൂടെ ലോക മുസ്ലിംകൾ ഇബ്രാഹീനബിയുടെയും മകൻ ഇസ്മാഇൽ നബിയുടെയും ഹാജറയുടെയും ത്യാഗോജ്ജ്വലമായ  ജീവിതത്തിന്റെ ഓർമ്മകൾ വീണ്ടും പുതുക്കുകയാണ്.  ദൈവത്തിന്റെ നിര്‍ദ്ദേശങ്ങള്‍ക്കുമുമ്പില്‍ സര്‍വ്വതും  ഇബ്രാഹിം നബി (അ) ത്വജിച്ചു. ഓരോ പരീക്ഷണങ്ങള്‍ക്ക് മുമ്പിലും ജയിക്കുകയായിരുന്നു.  അത് കൊണ്ട് തന്നെ ഇബ്‌റാഹീം നബി ചരിത്രത്തിന്റെ ഏടുകളിൽ എന്നും  ജ്വലിച്ചു നില്‍ക്കുന്നു. നംറൂദ് ചക്രവര്‍ത്തി ക്കെതിരെശബ്ദിച്ചതും അനീതിക്കെതിരെ പോരാടിയതും കാരണം ജീവിതത്തിൽ ഒരുപാട് പ്രയാസങ്ങൾ  സഹിക്കേണ്ടി വന്നു.  നംറൂദ് ഇബ്രാഹീമിനെ  തീകുണ്ഠത്തിലെരിഞ്ഞു. ഇബ്രാഹീമിനു നേരിടേണ്ടി വന്ന വലിയ  പരീക്ഷണമായിരുന്നു അത്.

 പക്ഷെ ദൈവം അദ്ദേഹത്തെ തീയിൽ നിന്നും രക്ഷിച്ചു. 

"നാം പറഞ്ഞു: `ഓ, അഗ്നീ! നീ തണുക്കുക. സുരക്ഷയുമാവുക ഇബ്റാഹീമിന്."

ജീവിതത്തിന്റെ  സായം സന്ദ്യയിൽ തനിക്കു ലഭിച്ച  കുഞ്ഞിനെയും ഭാര്യയെയും  തനിച്ചാക്കി യാത്ര പോകേണ്ടി വന്നത് മറ്റൊരു പരീക്ഷണമായിരുന്നു.  ദൈവഹിതമനുസരിച്ചു  ഇബ്രാഹീം ഹാജറയെയും മകൻ ഇസ്മായിലിനെയും  മക്കയിലേക്കു കൊണ്ടുവന്നു. ആ വിജനമായ സ്ഥലത്ത് അവരെ തനിച്ചാക്കി. ഇബ്രാഹീം അവിടെ നിന്ന് പോകുമ്പോൾ  ഭാര്യ  ഹാജറ ചോദിച്ചു ‘

ഈ വിജനമായ സ്ഥലത്ത് ഞങ്ങളെ ആരെ ഏല്‍പ്പിച്ചാണ് അങ്ങ് പോകുന്നത്?

ദൈവം അങ്ങയോടിങ്ങനെ കല്‍പ്പിച്ചിട്ടുണ്ടോ?’ ‘

അതേ’ എന്ന്  ഇബ്രാഹീം മറുപടി പറഞ്ഞപ്പോൾ ഹാജറ അവരോടു  പറഞ്ഞു .

‘എങ്കില്‍ അങ്ങ് പൊയ്ക്കൊള്ളുക. ദൈവം  ഞങ്ങളെ കൈ വിടില്ല ’

ഇബ്രാഹീമിന് ദൈവം നല്കിയ അതിതീക്ഷ്ണ മായ മറ്റൊരു പരീക്ഷണമായിരുന്നു അത്.

ഇബ്രാഹീം നബി അവിടെ നിന്നും മറ്റൊരു നാട്  ലക്ഷ്യമാക്കി പുറപ്പെട്ടു. പരസ്പരം കാണാത്തത്രയും അകലെ എത്തിയപ്പോള്‍ പ്രപഞ്ചനാഥനോട്  മനസ്സുരുകി  പ്രാർഥിച്ചു.

"നാഥാ, എന്റെ സന്തതികളിലൊരു വിഭാഗത്തെ ഞാന്‍, കൃഷിയില്ലാത്ത ഈ താഴ്വരയില്‍, നിന്റെ ആദരണീയ ഗേഹത്തിനടുക്കല്‍ പാര്‍പ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. നാഥാ, അവര്‍ ഇവിടെ നമസ്കാരം മുറപ്രകാരം നിലനിര്‍ത്തുന്നതിനാകുന്നു ഞാനിത് ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. അതിനാല്‍ നീ ജനഹൃദയങ്ങളില്‍ അവരോട് അനുഭാവമുണ്ടാക്കേണമേ! അവര്‍ക്കാഹരിക്കാന്‍ ഫലങ്ങള്‍ നല്‍കേണമേ"!

ഈ പ്രാര്‍ഥന മക്ക എന്ന വിശുദ്ധ നഗരത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ  നിര്‍ണായക പങ്ക് വഹിച്ചതായി ചരിത്രം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.  ഉണങ്ങിയ മരുഭൂമിയായ  തരിശു നിലത്തിനപ്പുറം അവിടെ  മനുഷ്യവാസത്തിനും ജീവിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ സാഹചര്യം ഒരുക്കാനും  ഇബ്രാഹീം ആവശ്യപ്പെടുകയായിരുന്നു. ഈ പ്രാര്‍ഥന പൂര്‍ണമായ അര്‍ഥത്തില്‍ സ്വീകരിക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു.

ദാഹിച്ചു  വലഞ്ഞ ഹാജറ തന്റെ കുഞ്ഞിനു  ഒരു തുള്ളി വെള്ളത്തിനായി  സഫയുടെയും മർവയുടെയും ഇടയിലൂടെ  ഓടിയത് ഹജ്ജിലെ സഅയു കർമ്മത്തിലൂടെ ഹാജിമാർ ഓർക്കുന്നു. ചുണ്ടു നനക്കാന്‍ ഒരിറ്റു വെള്ളത്തിന്‌ വേണ്ടിസഫയുടെയും മർവയുടെയും ഇടയിലൂടെ ഹാജറ ഓടുകയായിരുന്നു. ഓടിത്തളർന്നു കുഞ്ഞിനടുത്തത്തിയപ്പോൾ  കുഞ്ഞിന്റെ കലടിയിലൂടെ ലഭിച്ച വെള്ളം "സംസം" ആ ജലം പിന്നീട്  പുതിയൊരു സംസ്കാരത്തിനും  നാഗരികയതയ്ക്കും  കാരണമാവുകയായിരുന്നു.  ജനവാസമില്ലാത്ത മക്ക പിന്നെ ജവാസമുള്ളതാവാൻ അത് കാരണമായി. ആ വെള്ളം ഇന്നും ഹാജിമാരുടെ കയ്യിലൂടെ ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലെത്തുന്നു. 

വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം  വീണ്ടും ഇബ്രാഹിം തന്റെ മകന്റെ യടുത്തു എത്തുന്നു,

മകനോടുത്തു സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുന്നതിനിടയിൽ ദൈവത്തിന്റെ കല്പന വീണ്ടും.

"മകനെ  ബലിയര്‍പ്പിക്കണമെന്ന്".

 ഇബ്രാഹിം നബി  സ്വപ്നം കാണുന്നു   "മകനെ  ബലിയര്‍പ്പിക്കാൻ"

ദൈവ  കല്‍പന  നിറവേറ്റാന്‍  തന്റെ മകനോടു ഇബ്രാഹിം സംസാരിക്കുന്നു

`മകനേ, ഞാന്‍ നിന്നെ അറുക്കുന്നതായി സ്വപ്നദര്‍ശനമുണ്ടായിരിക്കുന്നു.

പറയൂ, ഇതേപ്പറ്റി നിനക്ക് എന്തു തോന്നുന്നു?`

ദൈവ കല്പനയാനങ്കിൽ അത് നിറവേറ്റാൻ മകന്‍ ബാപ്പയോട് പറയുന്നു.

 "പ്രിയപിതാവേ, അങ്ങ് കല്‍പിക്കപ്പെട്ടതെന്തോ അത് പ്രവര്‍ത്തിച്ചാലും. ദൈവം ഉദ്ദേശിക്കുന്നു വെങ്കിൽ - അങ്ങയ്ക്ക് എന്നെ ക്ഷമാശീലരില്‍ പെട്ടവനെന്നു കാണാം".

അങ്ങിനെ മകനും പിതാവും ത്യാഗത്തിനു തയ്യാറാകുന്നു.  മനസ്സില്‍ വേദന കടിച്ചു പിടിച്ചു കൊണ്ട്  ദൈവകല്‍പന നിറവേറ്റാന്‍ ഇബ്രാഹിം  തന്റെ മകനെ അറുക്കാൻ  ഒരുങ്ങുന്ന ആ നിമിഷം ചരിത്രത്തിലെത്തന്നെ അപൂര്‍വ്വ നിമിഷമായിരുന്നു. മകന്റെ മുഖം കണ്ടാല്‍ താനതിൽ നിന്ന് പിന്തിരിഞ്ഞു പോകുമെന്ന ഭയപ്പെട്ടത്കൊണ്ട് മകനെ  ഇബ്‌റാഹീം കമിഴ്ത്തിക്കെടുത്തി. ക്ഷമയോടെ ഇസ്മായിൽ കിടന്നു.  കഴുത്തില്‍ കത്തിവെച്ച് അറുക്കാന്‍ തുടങ്ങി. കഴുത്ത് മുറിയുന്നില്ല.  കത്തിക്ക് മൂര്‍ച്ചയുണ്ടോ എന്ന് നോക്കാൻ പാറയില്‍ വെട്ടി. പാറ രണ്ടു കഷ്ണങ്ങളായി.

പരീക്ഷണത്തിൽ ജയിച്ച ഇബ്രാഹീമിന്റെ മുമ്പിൽ ദൈവം മാലാഖയായ ജിബ്രീലിനെ അയച്ചു.

ഇബ്‌റാഹീമിന്റെ  ജീവിതത്തിലെ അത്യുന്നത വിജയത്തെ കുറിച്ചുള്ള സന്തോഷവാര്‍ത്ത അറിയിക്കാന്‍ ഒരു ആടിനെയുമായി.  "ഇബ്റാഹീം! നീ സ്വപ്നം സാക്ഷാത്കരിച്ചുകഴിഞ്ഞു".

അങ്ങനെ മകൻ ഇസ്മായീലിനു പകരം  ഇബ്‌റാഹീം ആ ആടിനെ ബലി നല്‍കി.  ഈ സംഭവത്തിന്റെ ഓര്‍മ്മ  പുതുക്കിക്കൊണ്ടാണ്  ലോകത്തുള്ള വിശ്വാസികള്‍  മുഴുവനും ബലിപെരുന്നാള്‍ ആഘോഷിക്കുന്നത്. 

ഇബ്രാഹിം നബിയുടെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു പാട് ഓർമ്മകൾ ഹജ്ജിലൂടെ ഓരോ ഹാജിമാരും പുതുക്കുകയാണ്, ആ ത്യാഗം സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽ നിറവേറ്റാൻ വേണ്ടി മനസ്സിനെ പാകപ്പെടുതുകയാണ്.

ഹജ്ജിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കർമ്മമാണ്‌ അറഫ. ഈ വര്‍ഷത്തെ  അറഫാ ദിനം ഇന്നാണ്  (ജൂണ് 15 ശനി) നാളെയാണ് ബലി പെരുന്നാൾ . ഹജ്ജിന്‍െറ ഏറ്റവും പ്രധാന ഘടകമാണ് അറഫയിലെ താമസം. ഹജ്ജു അറഫയാണ്, അറഫയിൽ നില്ക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലങ്കിൽ പിന്നെ ഹജ്ജില്ല. പരമമായ വിനയത്തിന്റെ  വേഷത്തില്‍ അല്ലാഹുവിനോട് പാപമോചനം തേടാൻ  ലക്ഷക്കണക്കിന്‌ ഹാജിമാരാണ്‌ അവിടെ ഒരുമിച്ചു കൂടുന്നത്. ലോകത്ത് സമാനതയില്ലാത്ത ഒത്തു ചേരൽ. മാനവസമൂഹത്തിന്റെ ഉജ്ജ്വല വികാരങ്ങളുടെ മാതൃകാപരമായ സംഗമമാണ് അറഫാ സംഗമം. പണക്കാരനും പാവപ്പെട്ടവനും  ലക്ഷപ്രഭുവും ഭിക്ഷക്കാരനും രാജാവും പാവപ്പെട്ടവനും  വെളുത്തവനും  കറുത്തവനും  വൈവിധ്യത്തിന്റെറയും വർണത്തിന്റെയും ജാതിയുടെയും  മതില്‍കെട്ടുകള്‍ മാറ്റിനിര്‍ത്തി എല്ലാവരും അല്ലാഹുവിന്റെ കരുണയ്ക്കായി  കൈ  ഉയര്‍ത്തി പ്രാർഥിക്കുന്നു.  

ഭൂമിയുടെ വിവിധ  കോണിൽ നിന്നും എത്തിയ  മുഴുവന്‍ ഹാജിമാരും  തങ്ങളെ വേര്‍തിരിക്കുന്ന എല്ലാവിധ വിവേചനങ്ങളില്‍ നിന്നും വിശേഷതകളില്‍ നിന്നും മോചിതരായി സ്രഷ്ടാവിന്റെ മുന്നില്‍ അവിടെ സമ്മേളിക്കുകയാണ്. അതും ലോകത്തിലെ പരമ ദരിദ്രനുപോലും അണിയാവുന്ന വളരെ ലളിതമായ വേഷത്തില്‍! തിളയ്ക്കുന്ന വെള്ളത്തിന്റെ ശബ്ദം പോലെ ഓരോ മനസ്സിൽ നിന്നും ശബ്ദം പുറത്തു വരുന്നു, പ്രാവിന്റെ കുറുകൽ പോലെ ഓരോ ചുണ്ടുകളിൽ നിന്നും ദൈവ കീർത്തനങ്ങലും  സ്തോത്രാലാപനങ്ങലും ഉരുവിട്ട് കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. നിറഞ്ഞൊഴുകുന്ന കണ്ണുകളും വിതുമ്പുന്ന  ചുണ്ടുകളും വാനത്തേക്ക് ഉയര്‍ത്തുന്ന ഓരോ  കരങ്ങളും തേടുന്നത് ഒന്നുമാത്രം പാപമോചനം., ഭക്തിയുടെ കൂടാരങ്ങളില്‍ അലയടിക്കുന്നത് പാപമോചനത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള കണ്ണീരില്‍ കുതിര്‍ന്ന പ്രാര്‍ത്ഥനാ മന്ത്രങ്ങള്‍ മാത്രം. ഒഴുകുന്ന കണ്ണീരുമായി  പാപമോചനത്തിനായി നെഞ്ചുരുകിയുള്ള തേങ്ങലും  കരച്ചിലും മാത്രം.

അറഫയില്‍ പങ്കെടുക്കാത്തവര്‍ക്ക്  അവരോടു ഐക്യ ദാർഡ്യം പ്രഖ്യാപിച്ചു കൊണ്ട് നോമ്പ്  അനുഷ്ഠിക്കല്‍ ഏറെ പുണ്ണ്യമുള്ള കാര്യമാണ് ‘കഴിഞ്ഞ ഒരുവര്‍ഷത്തെയും വരാനിരിക്കുന്ന വര്‍ഷത്തെയും പാപം അറഫാ നോമ്പ് കൊണ്ട് പോരുക്കപ്പെടും.  ദുല്‍ഹജ്ജ് മാസത്തെ ആദ്യത്തെ പത്തു ദിവസങ്ങള്‍  വളരെ ശ്രേഷ്ടമായ ദിവസങ്ങളാണ്. നരകാഗ്നിയില്‍നിന്ന് അല്ലാഹു തന്റെ ദാസന്മാരെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ മോചിപ്പിക്കുന്ന ദിവസമാണ് ‘അറഫാദിവസം അളവറ്റ അനുഗ്രഹം ഭൂമിയിലേക്കിറങ്ങുന്ന ദിവസം.   അറഫ ഓരോ വിശ്വാസിക്കും വിശാലമായ ഇസ്‌ലാമിക സമൂഹത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് താനെന്ന തിരിച്ചറിവ് നല്‍കുന്നു. അത് സ്വത്വബോധവും പരസ്‌പര സ്‌നേഹവും സഹകരണവും സഹജീവികള്‍ക്കുവേണ്ടി ത്യാഗം സഹിക്കാനുള്ള സന്നദ്ധതയും വളര്‍ത്തുന്നു.  ഇസ്‌ലാമികസമൂഹത്തിന്റെ ഐക്യത്തിന്റെയും പരസ്പര സൌഹാര്‍ദത്തിന്റെയും ശക്തിയുടെയും പ്രകടനമാണ് ഹജ്ജ്. എന്നാല്‍, വ്യക്തികളുടെ വിനയത്തിന്റെ നിഷ്കളങ്കതയുടെ ശുദ്ധതയുടെ പരമോന്നതയാണ് അത് വിളിച്ചറിയിക്കുന്നത്. 

അറഫയില്‍വെച്ച് ഓരോ വ്യക്തിയും അവരുടെ  ജീവിതത്തില്‍ സംഭവിച്ചു പോയ പാളിച്ഛകളെയും തെറ്റുകളെയും വിലയിരുത്തി പുതിയൊരു ജീവിതത്തിനു വേണ്ടി സൃഷ്ടാവിനോട് യാജിക്കുകയാണ്, അവരുടെ തിരിച്ചു വരവ് ജനിച്ചു വീണ ഒരു കുട്ടിയുടെ മനശുദ്ധിയോടെയാണ്, അങ്ങിനെ  ഓരോരുത്തരും സ്വയം തിരിച്ചറിയുന്നു, സ്വന്തം തെറ്റ് കുറ്റങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നു. അവ എടുത്തുപറഞ്ഞ് മാപ്പിരക്കുന്നു. ജീവിതത്തിൽ സംഭവിച്ചു പോയിട്ടുള്ള ഓരോ തെറ്റായ കാര്യങ്ങളും സൂഷ്മമായി വിലയിരുത്തി സംഭവിച്ചുപോയ പാപങ്ങള്‍ ചികഞ്ഞെടുക്കുന്നു. അവ ദൈവത്തിനു മുന്നില്‍ ഏറ്റുപറഞ്ഞ് പാപമോചനം തേടുന്നു. പശ്ചാത്തപിച്ചു മടങ്ങുന്നു. അറഫയെപ്പോലെ മനുഷ്യലക്ഷങ്ങളുടെ കണ്ണുനീര്‍തുള്ളികള്‍ ഇറ്റുവീഴുന്ന മറ്റൊരു സ്ഥലവും ലോകത്ത്  കാണാൻ കഴിയില്ല. അവിടെ തേങ്ങുന്ന ഹൃദയങ്ങളും  നിറഞ്ഞൊഴുകുന്ന കണ്ണുകളും വിതുമ്പുന്ന  ചുണ്ടുകളും മാത്രം.

പ്രവാസ എഴുത്തും അറബ് ഭാഷയും

വിശപ്പെന്ന മനുഷ്യന്റെ പ്രാഥമിക ഭാവത്തിനു മുമ്പില്‍ എല്ലാവരും ഒന്നിക്കുന്നു. ഭാഷയേയും സംസ്കാരത്തെയും രാഷ്ട്രങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പോലും വിശപ്പിന്റെ വിളിയിലൂടെ സാധൂകരിക്കാന്‍ കഴിയുമെന്ന് നാം പ്രവാസികള്‍ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. വിശപ്പിന്റെ വിളിയാണല്ലോ നമ്മെ പ്രവാസിയാക്കി മാറ്റിയത്. ബൗദ്ധിക വളർച്ചക്കൊപ്പം ആത്മീയമായ വളര്‍ച്ചയ്ക്കും എഴുത്ത് ഉപയോകപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്, വാല്മീകി മാനിഷാദ പറഞ്ഞത് അനീതി കണ്ടപ്പോഴായിരുന്നു കാലത്തിന്റ്റെ രക്ഷക്കായി അവരോധിക്കപ്പെട്ട പ്രവാചകന്‍മാരുടെയും ആചാര്യന്‍മാരുടെയും വചനങ്ങളില്‍ നിന്നും പലരും അകലുന്നു. കറുപ്പില്‍ നിന്നും വെളുപ്പ് വാര്‍ദ്ധക്യത്തിന്റെ മുന്നറിയിപ്പോടെ വരുമ്പോഴും ഒരു പാട് വിപത്തുകൾ മുമ്പിൽ കാണുമ്പോഴും മൂല്യച്യുതിക്കെതിരെ ശബ്ദിക്കാനും സത്യത്തിന്റെ ഉള്‍വിളിക്കുത്തരം നല്കാന്‍ പലര്‍ക്കും കഴിയുന്നില്ല, സൃഷ്ടികൾ ആസ്വാദനത്തിനൊപ്പം ഉൾക്കാമ്പുള്ളത് കൂടെ ആയിരിക്കണം കല കലക്ക് വേണ്ടി എന്നത് മാത്രം ആയിക്കൂടാ. സൃഷ്ടികൾ അനീതിക്ക് എതിരെ ശബ്ദിക്കാനും ധര്‍മത്തെ മുറുകെ പിടിച്ചു കൊണ്ടുമായിരിക്കണം അപ്പോഴാണ് അത് ഉദാത്ത സൃഷ്ടിയാവുന്നത്. സമര്‍ത്ഥവും യഥാര്‍ത്ഥവുമായ സൃഷ്ടി, സൗന്ദര്യാത്മകമായിരിക്കും. പ്രവാസ ജീവിതം ആധാരമാക്കി രചിക്കുന്ന കഥകളില്‍ പ്രവാസികളുടെ ജീവിതം അനാവരണമാവേണ്ടതുണ്ട്. ജീവിതാനുഭവങ്ങളുടെ ഭാവനമായ ഉദ്ഗ്രഥനങ്ങള്‍ക്കും അപഗ്രഥനങ്ങള്‍ക്കും മനുഷ്യ മനസ്സില്‍ വലിയ സ്വാധീനം ഉണ്ടാക്കാന്‍ കഴിയും. സ്വഭാവികവിഷ്കരണം വേണ്ടിടത്ത് അപഗ്രഥനവും സംഭവകഥനം വേണ്ടിടത്ത് ഉദ്ഗ്രഥനങ്ങളും വേണമെന്ന് മാത്രം. പ്രവാസ ലോകത്ത് ഒരു പാട് പുതിയ എഴുത്തുകാർ വളർന്നു വരുന്നുണ്ട്, സോഷ്യൽ മീഡിയകളിലൂടെയും മറ്റു പ്രിന്റ്‌ മീഡിയ കളിലൂടെയും അവരുടെ രചനകൾ പുറം ലോകം അറിയുന്നു. എങ്കിലും പ്രവാസികൾക്കിടയിൽ സംസ്കാരങ്ങളെ സംയോചിപ്പിക്കാൻ ഊന്നല്‍ നല്‍കിക്കൊണ്ടുള്ള എഴുത്തുകളും സ്വഭാവ സ്പന്ദനങ്ങള്‍ തുറന്നുകാണിക്കുന്ന എഴുത്തുകളും കുറവാണ്, നിരങ്കുശമായ ജീവിതത്തെ ഉത്തേജകമാക്കി മനുഷ്യ സ്വഭാവ വിജ്ഞാനങ്ങളെ പച്ചയായി കാണിക്കാന്‍ ചുറ്റുപാടുകളും അവസരങ്ങളും അനുഭവങ്ങളും ഏറെ ഉണ്ടായിട്ടും അത്തരം ചിന്തകളും എഴുത്തുകളും കുറഞ്ഞു വരുന്നതായി കാണുന്നു. ജീവിതസ്പന്ദനങ്ങള്‍ പറഞ്ഞ ബാല്യകാലസഖിയും അറബിപ്പൊന്നും ദേശത്തിന്റെ കഥയുമൊക്കെ ഓര്‍ത്ത് കൊണ്ട് നമുക്ക് പറയാം, മരുഭൂമിയിലെ കത്തുന്ന ജീവിതത്തെ പ്രമേയമാക്കി ബെന്യാമിന്‍ ആടു ജീവിതം സമര്‍പ്പിച്ചപ്പോള്‍ അദ്ധേഹത്തിന്റെ ശ്രമം പൂര്‍ണമായും വിജയം കണ്ടതിന്റെ രഹസ്യം  യഥാര്ത്ഥ ജീവിതത്തിന്റെ ചട്ടകൂടില്‍ ഒതുങ്ങി ഭാവനയെ അപഗ്രഥിക്കുകയും ഉപഗ്രഥിക്കുകയും ചെയ്യാന്‍ ശ്രമിച്ചതും ഭാവനയുടെ അതിരുവരമ്പുകള്‍കപ്പുറം കയ്പേറിയ പൊള്ളുന്ന പ്രവാസ ജീവിത യഥാര്ത്യങ്ങളെ പച്ചയായി ചിത്രീകരിക്കുകയും പ്രവാസിയുടെ വിയര്‍പ്പിന്റെയും ചോരയുടെയും വില അനുവാചകര്‍ക്ക് കാണിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നതാണ്. .. ഇത്തരം ചിന്തകളും കഥകളും കവിതകളും പങ്കു വെക്കുന്നതോടൊപ്പം തന്നെ ജോലി തേടി അറബ് ലോകത്ത് പ്രവസിയായി നാം താമസിക്കുമ്പോൾ അറബ് സംസ്കാരവും അവരുടെ ഭാഷാ സാഹിത്യവും നാം അറിയേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. മലയാള കവിതകളും കഥകളും അറബി ഭാഷയിലേക്ക് തിരിച്ചും വിവർത്തനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. പലരും അതിനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടത്തുന്നു എന്നത് ആശാവഹമാണ്. അങ്ങിനെ ചെയ്യുമ്പോൾ ആണ് സംസ്കാരങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ഒരു കൊടുക്കൽ വാങ്ങൽ പ്രക്രിയ നടക്കുക.അത് രാജ്യങ്ങളെ തമ്മിൽ അടുപ്പിക്കാനും സംസ്കാരങ്ങൾ പരസ്പരം കയിമാറാനും ഉപകരിക്കും. മലയാളികൾ പരിചയിച്ചിട്ടില്ലാത്ത ഒരു പാട് എഴുത്തുകാര് അറബ് ലോകത്തുണ്ട് ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരും മരിച്ചവരും തൗഫീഖ്‌ അവ്വാദ്, ഹലീം ബറകാത്ത്‌, അലി അസ്‌വാനി,

ലൈനബദര്, മുരീദ്‌ ബര്‍ഗൂത്തി, മുഹമ്മദ്‌ദിബ്ബ്‌, നജീബ്‌ സുറൂര്‍ അവരിൽ ചിലർ മാത്രം, ഫലസ്‌തീനിലെയും ലബനാനിലും മൊറോക്കോയിലും അള്ജീരിയയിലും സുടാനിലും ഈജിപ്ത്തിലും ലോകത്തിനു മുമ്പില്‍ തന്നെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചു പറ്റിയ ഒരു പാട് കവികളും കഥാകൃത്ത്കളുമുണ്ട്, നാം ജീവിക്കുന്ന ഖത്തറിലും ഒരു പാട് പ്രശസ്തരായ എഴുത്തുകാരുണ്ട് അവരെയും അവരുടെ കൃതികള്‍ പരിചയിക്കാനും, അതേക്കുറിച്ച്‌ സംവദിക്കാനും പഠനങ്ങള്‍ നടത്താനും പ്രവാസി എഴുത്തുകാരും ഇവിടത്തെ പ്രവാസി സംഘടനകളും ശ്രമിക്കേണ്ടതുണ്ട്‌ അത്തരം ഇടപെടലുകൾ മൂലം നമുക്ക് അറബ് ലോകവുമായി ഇന്ന് നടക്കുന്ന വ്യാപാരങ്ങല്ക്ക് പുറമേ വലിയൊരു സാഹിത്യ ബന്ധത്തിൽ എര്പെടാനും സാധിക്കും. അത് സാഹിത്യ ലോകത്തിനു വലിയ മുതൽ കൂട്ടാവുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല. ഷേക്സ്പിയറെയും ഷെല്ലിയെയും ലിയോടോല്സ്ടോയിയെയും മലയാളി പരിചയപ്പെട്ടു, അവരുടെ ഒരു പാട് കൃതികൾ മലയാളത്തില്‍ വായിക്കപ്പെട്ടു. ഇതോടൊപ്പംതന്നെ അറബ് സാഹിത്യവും മലയാളിക്ക് വഴങ്ങുക ആയിരുന്നു , മലയാളി സ്വത്വത്തിലേക്ക്‌ അറബി ഭാഷയും ലിപിയും സംസ്‌കാരവും കോർത്തിണക്കി പൌരാണിക കാലം മുതല്‍ ജാഹിലിയ്യ അമവി അബ്ബാസി കാലഘട്ടങ്ങളിലെ എഴുത്ത് കാരുടെ ചരിത്രവും വിവിധ ശാസ്ത്ര ശാഖകളില്‍ അവര്‍ രചിച്ച അമൂല്യ ഗ്രന്ഥങ്ങളും മലയാളത്തിലേക്ക് എത്തിക്കാന്‍ ഭാഷ പണ്ഡിതന്‍മാര്‍ക്ക് സാധിച്ചിരുന്നു. ഇബ്നു ഖല്‍ദൂനിന്റെ മുഖധിമ അതിനുദാഹരണം മാത്രം, അറബ് ലോകത്ത് ആദ്യമായി നോബല്‍ പുരസ്കാരം ലഭിച്ച എഴുത്തുകാരന്‍ നജീബ് മഹ്ഫൂളിനെയും, കഥ കവിതകളിലൂടെയും മറ്റ് ആവിഷ്കരങ്ങളിലൂടെയും ഒരു നവയുഗം കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്ത ശൌഖിയെയും ഹാഫിസ് ഇബ്രാഹിമിനെയും താഹ ഹുസ്സൈനെയും, നോബല്‍ പുരസ്കാരം ലഭിച്ച സ്വീഡിഷ് എഴുത്ത് കാരന്‍ തോമസ്‌ ട്രന്‍സ്ട്രോമാറിന്റെ പുസ്തകം വരെ മലയാളികള്‍കു പരിചയപ്പെടുത്താൻ മുമ്പ് പലരും ശ്രമിച്ചിരുന്നു . സുദാനി എഴുത്ത് കാരന്‍ തയ്യിബ് സലിഹ്, സൗദിഎഴുത്തുകാരി ലൈല അല്‍ ജുഹിനി, വിഖ്യാത ഫലസ്റ്റീന്‍ കവി മഹ്‌മൂദ്‌ദാര്‍വിഷ, നിസാര്‍ ഖബ്ബനി, സമീഹുല്‍ ഖാസിം ഇവരുടെ പല രചനകളും ഇതിനകം തന്നെ പല എഴുത്തുകാരും പരിചയപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചു. ജിബ്രാനെയു രൂമിയെയും മലയാളി അറിഞ്ഞു. അറബ് ലോകത്ത് പ്രണയത്തിന്റെ വക്താവായി അറിയപ്പെട്ട ജിബ്രാനെയും, കവിതകളിലൂടെ ഒരു ദര്‍ശനിക് വിപ്ലവം സൃഷ്‌ടിച്ച റൂമിയെയുംഒരിക്കലും നമുക്ക് മറക്കാന്‍ പറ്റില്ല. അറബ് ഭാഷകളിലുള്ള ഒരു പാട് രചനകൾ ഉണ്ടായിട്ടും അധിക രചനകളും പരിചയപ്പെടുത്തപ്പെട്ടത് ഇംഗ്ലീഷ് നിന്നുള്ളതാണ് എന്നതും ഒരു സത്യമാണ്. മുമ്പ് ഇത്തരം എഴുത്തുകാരെയും അവരുടെ പുസ്തകങ്ങളുടെയും പരിചയപ്പെടുത്തലുകൾ നടന്നെങ്കിലും ഇത്തരം പരിചയപ്പെടുത്തലുകൾ ഇന്ന് വളരെ അതികം കുറഞ്ഞു വന്നിരിക്കുന്നു എന്നതാണ് സത്യം അറബ് ലോകത്ത് ഇന്ന് ഒരു പാട് അറബ് ഭാഷയിലുള്ള സിനിമകളും കാലത്തോട് സംവദിക്കുന്ന വൈവിധ്യങ്ങളായ ഒരു പാട് കലാ സൃഷ്ടികളും ഉണ്ട്, ഗൾഫ് നാടുകളിൽ അവർ അവതരിപ്പിക്കുന്ന പല ന്യൂതനമായ പദ്ധതികളും പഠന വേദികളും സെമിനാറുകളും എക്സിബിഷനുകളും മ്യൂസിയങ്ങളും കാണുമ്പോഴും അതിൽ പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് അറബ് ഭാഷയുടെ വലിപ്പവും കലാ സൃഷികളിൽ അവർ കാണിക്കുന്ന മികവ് മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുക. അവരുടെ അനുവാദത്തോടെ അവർ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന കവിയരങ്ങുകൾ നാടകങ്ങൾ സാഹിത്യ ചർച്ചകൾ ഇതിലൊക്കെ പങ്കെടുക്കാനുള്ള അവസരങ്ങൾ കണ്ടത്താനും ഇവിടെയുള്ള ഭാഷാ പണ്ഡിതന്മാർ ശ്രമിക്കേണ്ടതുണ്ട് അപ്പോഴാണ് ക്ലാസ്സ് റൂമിൽ നിന്നും പഠിച്ച അറബിയിൽ നിന്നുമുള്ള വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുക. അതോടൊപ്പം അറബ് ഭാഷ പഠിക്കാൻ താത്പര്യമുള്ളവർ കണ്ടത്തി അവരെ പഠിപ്പിച്ചു കൊടുക്കാനുള്ള ഒരു ശ്രമവും നടത്തിയാൽ നന്നായിരിക്കും ഇത്തരം ഒരു പാട് പരിചയപ്പെടുത്തലുകൾ പ്രവാസ മലയാളികളായ ഭാഷ പണ്ഡിതന്മാരിൽ നിന്ന് മുണ്ടാവേണ്ടതുണ്ട്, അത്തരം ഒരു ശ്രമം ഇവിടെയുള്ള പ്രവാസി സംഘടനകൾ മുൻ കൈ എടുത്തു ചെയ്യേണ്ടിയിരിക്കുന്നു അതിനുള്ള പ്രോത്സാഹനങ്ങളും മത്സരങ്ങളും അവരുടെ ഭാഗത്തു നിന്ന് ഉണ്ടാവേണ്ടതുണ്ട് മലയാളി സമ്മേളനം പോലെയുള്ള വലിയ ഇവന്റിൽ അത്തരം കാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട് അതിനായി സമ്മേളനത്തിനിടയിൽ ഒരു പ്രത്യേകം സെഷൻ തന്നെ വെച്ചാൽ നന്നായിരിക്കും. അപ്രതിഹതവേഗമായ ജീവിതത്തിലെ വെറും തുച്ഛമായ നിമിഷങ്ങളില്‍ നാം സൃഷ്ടിച്ചെടുക്കുന്ന വരകളെയും വരികളെയും എന്നും ജീവിക്കുന്ന അടയാളങ്ങളാക്കി മാറ്റാന്‍ നമുക്ക്  കഴിയട്ടെ .